Ordu'da fileyle fındıkta işçilik ve zaman maliyetinde ciddi düşüş

devlet desteğiyle file kurulumu:

Altınordu ilçesi Karaağaç Mahallesi'nde yaşayan Öziş kardeşler, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yüzde 50 hibe desteğini kullanarak geçen yıl yaklaşık 17,5 dönüm fındık bahçelerine file sistemi kurdu. Proje kapsamında serilen fileler, taşlık ve yamaçlı arazilere uygun şekilde uygulandı ve geleneksel yöntemlere göre farklı bir hasat süreci başlattı.

işçilik ve zaman tasarrufu:

Kurulum sonrası hasat yöntemi değişti: daha önce bahçeleri toplamak için yaklaşık 25 işçiyle 4 gün çalışılıyor ve toplamda yaklaşık 100 işçi ücreti ödeniyordu. File sistemiyle bu süreç, fileyi sermek ve toplamak dahil olmak üzere yaklaşık 20 işçi ile yapılabiliyor. Bu değişimle işçilik maliyetleri yüzde 80'e varan oranda azalırken, hasat süresi de önemli ölçüde kısaldı.

Fındık üreticisi Halil Öziş, arazilerinin Karadeniz Bölgesi'nin en zorlu yapısına sahip olduğunu vurgulayarak, devlet desteğinin projeyi mümkün kıldığını söyledi: "Biz burayı normalde 26 kişilik ekiple 4 günde topluyorduk, yaklaşık 100 işçi ücreti gidiyordu. File sistemini getirdikten sonra bu fileyi sermek ve toplamak dahil yaklaşık 20 işçimiz gidiyor. Normalde 2 kişilik bir aile bir haftada toplayabilir, işçilik parası da üreticide kalıyor. Ben tüm üreticilere kesinlikle file sistemini tavsiye ederim."

uygulama koşulları ve üretici değerlendirmeleri:

Mehmet Öziş de sistemin özellikle yevmiye maliyetlerini düşürdüğünü, taş ve diken gibi zorlukları azalttığını belirtti: "İyi serilirse 50 kişinin topladığı yeri 10 kişiyle toplayabiliyorsun, çok büyük faydası var. File sistemi ile evdeki 2 kişi 5 ton fındığını rahatlıkla toplayabilir. Yüzde 90 meyilli arazide bile kullanılabilir. Normalde 5 ton fındık için 100-125 işçi ücreti gider ama bu şekilde 2 kişi 10 günde toplar."

Uygulama, hem işçilik ihtiyacını düşürerek ekonomik fayda sağlıyor hem de üreticilere günler süren hasat yükünü hafifletiyor. Öziş kardeşlerin deneyimi, devlet destekli file sistemlerinin özellikle engebeli ve taşlı arazilerde etkin bir çözüm olduğunu gösteriyor.

Devlet desteği ile file sistemine geçtiler, fındıkta işçilik maliyetini yüzde 80 azalttılar