Pezeşkiyan: halkın dirayeti olmasaydı ülke ayakta kalamazdı
Pezeşkiyan'ın iki yıllık değerlendirmesi:
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, cumhurbaşkanlığı görevinde geçen iki yılı IRNA'ya verdiği röportajda kapsamlı biçimde anlattı. Pezeşkiyan, ülkenin bugün karşı karşıya olduğu tablonun devrim sonrası tarihteki en zor süreç olduğunu belirterek, bunun temel nedenleri arasında ekonomik yaptırımlar, finansal kısıtlamalar ve dış saldırıları sıraladı.
Pezeşkiyan, 28 Şubat sonrası başlayan süreçte ABD-İsrail ortak saldırıları, bankacılık ve finansal yaptırımların yoğunlaşması ve ülke içindeki altyapı sıkıntılarına dikkat çekti. Elektrik, doğal gaz ve su tedarikindeki aksamalara rağmen yönetimin ve güvenlik güçlerinin ülkeyi idare etmeye devam ettiğini söyledi.
halk vurgusu ve birlik çağrısı:
Konuşmasında defalarca "halk" sözcüğünü ön plana çıkaran Pezeşkiyan, halktan bahsederken toplumun tüm kesimlerini kastettiğini ifade etti: inancı, görüşü, cinsiyeti ve etnik kökeni ne olursa olsun. Pezeşkiyan, sokaklardaki gösterilere katılanların yanı sıra evde kalıp devletle çatışmayı tercih etmeyen ve ülke için destek veren kesimleri de övdü.
"Bugüne kadar ayakta kaldıysak, bu bizi bir arada tutan asil İran halkı sayesinde oldu" diyen Pezeşkiyan, halkla birlikte olunduğu sürece hiçbir gücün ülkeyi deviremeyeceğini savundu ve halka hizmet sözü verdi.
yaptırımlar, saldırılar ve hedef alınan yetkinler:
Pezeşkiyan, geçen yıl İran ile İsrail arasında yaşanan 12 günlük savaşa, ayrıca Aralık 2025-Ocak 2026 dönemindeki sokak olaylarına gönderme yaptı. Bunların paralelinde uygulanan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları ve Batılı ülkelerin yaptırım adımlarının ülkeyi zora soktuğunu belirtti.
Pezeşkiyan, düşmanın yalnızca altyapıya ya da ekonomiye değil; aynı zamanda bilim insanlarına, üniversitelere, uzay ve yapay zeka merkezlerine yöneldiğini ileri sürerek, "Bizim yetkin insanlara sahip olmamızı istemiyorlar" dedi. Bu kapsamda İsmail Haniye’nin Tahran'da bir hava saldırısında öldürülmesini de hatırlattı.
Eski dini lider Ali Hamaney'in öldürülmesi olayına değinen Pezeşkiyan, saldırının yarattığı sarsıntıyı ve liderin desteğinin hükümet için önemini vurguladı. Yeni lider Mücteba Hamaney'in seçiminin ülke için güç kaynağı olduğunu ancak şu an iletişimin güç olduğunu söyledi.
Pezeşkiyan, düşmanın amaçlarından birinin toplumsal çöküş oluşturmak olduğunu ve bunun için sokağa çekilmeyi teşvik eden planlar uygulandığını savundu. Buna karşı hükümetin, yerel yöneticiler, valiler, kaymakamlar, kamu çalışanları ve silahlı kuvvetlerle birlikte çaba gösterdiğini ifade etti.
Görev dağılımında liyakat temasını öne çıkaran Pezeşkiyan, "Görevleri kendi yakınlarımıza değil, liyakat sahibi insanlara vermeliyiz" diyerek kamu atamalarında yetenek ve performans kriterlerinin esas alınması gerektiğini belirtti.
Sokak olaylarıyla ilgili sert yönetim adımları ve yönetim eksikliklerinin yol açtığı yaralanma ve ölümlere üzüldüğünü ifade eden Pezeşkiyan, "Bu noktaya gelmesine izin vermemeliydik" şeklinde pişmanlığını dile getirdi.
Uluslararası ilişkiler bağlamında, ABD Başkanı Donald Trump’a yönelik eleştirisini de paylaşan Pezeşkiyan, Trump’ın bazı açıklamalarını örnek göstererek dış destek ve yönlendirmelerin iç karışıklığı derinleştirdiğini savundu.
Ölenlerin sayısına ilişkin tartışmalara da değinen Cumhurbaşkanı, dışarıdaki bazı çevrelerin yaklaşık 3 binlik bir rakamı 30 veya 40 bine çıkararak kamuoyunu yanlış yönlendirdiğini iddia etti ve ölümlerle ilgili isim ve kimlik bilgilerinin açıklanmasını istediklerini belirtti.
Yurt dışında yaşayan İranlıların geri dönüşüne ilişkin konuşan Pezeşkiyan, Dışişleri Bakanlığı ve ilgili kurumlara ülkeye dönmek isteyen İranlılara engel çıkarılmaması talimatı verdiğini, giriş yapanlara gözaltı veya dönüş yasağı gibi uygulamaların olmaması gerektiğini söyledi. Bu politikanın takip edileceğini ancak eski dini liderden bir dönüş mektubu almadıklarını ekledi.
Pezeşkiyan'ın açıklamaları, hem hükümet politikalarının savunulduğu hem de yönetim eksikleri ve toplumsal hassasiyetlerin kabul edildiği bir çerçeve sunuyor. Cumhurbaşkanı, tekrarlanan krizler ve saldırılara rağmen halkla birliktelik vurgusunu merkeze almayı sürdürüyor ve ülkenin dayanıklılığını bu birlikteliğe dayandırıyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, cumhurbaşkanı olarak görev yaptığı son 2 yıla ilişkin değerlendirmesinde, "Bugüne kadar ayakta kaldıysak, bu bizi bir arada tutan asil İran halkı sayesinde oldu. Her halükarda bugün karşı karşıya olduğumuz durum, devrim sonrası tarihte yaşadığımız en zor süreçtir" dedi.