Poğaça ve börek odaklı beslenme çantaları çocuk sağlığını uzun vadede etkileyebilir
Beslenme çantasında denge önem taşıyor:
Bahçeşehir Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi İlayda Altuncevahir, okulların açılmasıyla birlikte beslenme çantalarının gündeme geldiğini ve protein, karbonhidrat ve yağ dengesinin gözetilmesinin çocukların büyüme ve gelişimi için hayati olduğunu belirtiyor. Altuncevahir, zaman yetersizliği nedeniyle ebeveynlerin pratik seçeneklere yönelebileceğini ancak mümkün olduğunca ev yapımı ve çeşitlendirilmiş öğünlerin tercih edilmesi gerektiğini söylüyor.
Uzman, beslenme çantasında porsiyon kontrolünün önemine değinerek, yumurta ve peynir gibi protein kaynaklarının öğünde mutlaka bulunması gerektiğini vurguladı. Çocukların bir yetişkin kadar yemesinin beklenmemesi gerektiğini; yaşa göre farklılık gösterebileceğini ve ebeveynlerin çocuktan geri bildirim almasının faydalı olduğunu ifade etti. Ayrıca, beslenme çantası eve döndüğünde hangi yiyeceklerin tüketilmediğinin not edilmesinin menü planlamasında yol gösterici olacağını belirtti.
Soğuk zincir ve gıda güvenliği:
Altuncevahir, beslenme çantalarında sıkça göz ardı edilen konunun gıda güvenliği olduğuna dikkat çekti. Peynir, yumurta veya sebze içeren sandviç gibi soğuk zincir gerektiren yiyeceklerin ertesi güne kadar buzdolabında muhafaza edilmesi ve çantaya konmadan önce uygun şartlarda hazırlanması gerektiğini söyledi. Hazırlanan çantaların kenarda bekletilmemesi; okula gidildikten sonra öğle arasına kadar geçen süre de göz önünde bulundurularak yalıtımlı beslenme çantaları ve buz aküleri kullanılmasının önemine işaret etti.
Aynı zamanda, uygun şartlarda saklandığı sürece bir önceki akşam yenilen yemekten hazırlık yapmanın mümkün olduğunu; bu yöntemle ebeveynlerin zaman ve iş yükünün azalabileceğini ifade etti. Buzlukta saklanabilecek tariflerin önceden hazırlanarak çeşitlilik sağlanabileceğini de önerdi.
Kahvaltı, su tüketimi ve okul içi uygulamalar:
Altuncevahir kahvaltının çocuk beslenmesinde önemli bir öğün olduğuna dikkat çekerek, kahvaltının akademik performansı desteklediğini belirtti. Kahvaltı yapmayı tercih etmeyen çocuklar olsa da düzenli öğün saatleri olduğunda bunun bazı durumlarda tolere edilebileceğini söyledi ve çalışmaların kahvaltının atlanmaması gerektiğini gösterdiğini hatırlattı.
Su tüketimi konusunda ise öğretmenlere de görev düştüğünü vurgulayan uzman, çocukların su içmeyi unutmamaları için ders sonları veya teneffüs zamanlarında hatırlatılmasının teşvik edici olduğunu kaydetti. Su tüketiminin çocuklarda en az yetişkinler kadar önemli olduğunun altını çizdi.
Pratik ve besleyici alternatifler:
Altuncevahir, yalnızca poğaça ve börek gibi hamur ağırlıklı, tekdüze seçeneklerin sık tüketilmesinin uzun vadede sağlık üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini söyledi ve ailelere birkaç pratik öneride bulundu. Meyve ve sebzelerin beslenme çantasında yer alması gerektiğini belirterek, "Her gün olmasa bile haftada en az üç gün meyve eklenmesini öneriyorum" dedi. Mevsiminde tercih edilen meyve ve sebzelerin hem besleyici hem de ekonomik açıdan avantaj sağladığını ekledi.
Pratik alternatifler arasında krep önerisini paylaşan Altuncevahir, yumurta ile zenginleştirilen ve karbonhidrat içeren kreplerin yanına taze salatalık ve domates eklenerek dengeli bir öğün oluşturulabileceğini belirtti. Kreplerin buzlukta muhafaza edilip ihtiyaç halinde çıkarılarak kullanılabileceğini; ancak beslenme çantasının tek bir seçenek üzerinden ilerlememesi gerektiğini vurguladı.
Çocukların birbirlerinden görerek yeni tatları deneme eğiliminde olduğunu, sınıf içi ve sosyal etkinliklerle yeni tatların teşvik edilmesinin faydalı olduğunu söyleyen Altuncevahir, ebeveynlerin çocuklarla birlikte mutfağa girerek onları sürece dahil etmesinin motivasyon sağlayacağını belirtti. Ayrıca paketli gıda tüketiminde ebeveyn davranışlarının rolü üzerinde durdu ve market alışverişlerinde besinlerin uzun vadeli etkilerinin çocuklara yaşlarına uygun şekilde anlatılmasının eğitim boyutunu güçlendireceğini ifade etti.
Sonuç olarak, uzman dengeli öğün seçimi, soğuk zincire dikkat, su tüketimi ve evde örnek olmanın beslenme çantalarının kalitesini ve çocuk sağlığını belirlemede anahtar faktörler olduğunu vurguluyor. Ebeveynlere öneri olarak, hazırlık için zaman bulamadıklarında bile buzluk yöntemleri ve basit protein kaynaklarına öncelik verilmesini tavsiye etti.
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLAYDA ALTUNCEVAHİR