Radyoterapide milimetrik hareket takibiyle sağlıklı organlar korunuyor
Radyoterapide milimetrik takip:
Son teknolojik yenilikler, radyoterapide hedefe yönelik ışınlamayı güçlendirirken çevredeki sağlıklı dokuların aldığı dozu azaltmayı amaçlıyor. Özel Adatıp Hastanesi’nde yaklaşık 5 aydır kullanılan cihazı değerlendiren Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Uzm. Dr. Altın Aksu, cihazın solunum ve yüzey takip sistemleri ile yapay zekâ destekli planlama imkanlarının tedavi sürecine katkı sağladığını belirtiyor.
Takip sistemlerinin işleyişi:
Cihazın içinde yer alan yüzey takip sistemi kameralarla hastanın vücut yüzeyini izliyor ve hareket sınırlarını tespit ediyor. Benzer şekilde solunum takip sistemi solunuma bağlı hareketleri izleyerek, belirlenen eşiğin aşılması durumunda ışınlamanın otomatik olarak durdurulmasını sağlıyor. Bu izleme genellikle 2 milim ya da 3 milim gibi milimetrik sınırlar üzerinden ayarlanıyor; böylece hedef dışına çıkan hareketler anında müdahale ile engelleniyor. Aksu, özellikle sol memeye uygulanan ışınlamalarda kalbin hemen meme dokusunun altında yer alması nedeniyle bu tür takiplerin kalp dozunu sınırlandırmada kritik olduğunu vurguluyor.
Yapay zekâ ve planlama:
Yapay zekâ, tomografi çekimi sonrası tümör çevresindeki organların kontur (çizim) taslaklarını oluşturarak planlama süresini kısaltmaya yardımcı oluyor. Uzm. Dr. Aksu, yapay zekânın ürettiği taslakların her zaman hekimin denetiminden geçtiğini ve gerekli düzeltmelerin yapıldıktan sonra tedavi planlamasının sonlandırıldığını belirtiyor. Karar verme sorumluluğunun hekimlerde olduğuna dikkat çekilerek, yapay zekânın destekleyici bir araç olduğu ifade ediliyor.
Uygulama süreleri ve hasta konforu:
Farklı radyoterapi teknikleri uygulama sürelerini etkiliyor. Geleneksel bazı uygulamalarda ışınlama süresi 15 dakikaya kadar çıkabiliyordu; oysa ark tedavisi (cihazın 360 derece dönerken ışın verdiği teknik) bazı planlarda bu süreyi 2-3 dakikaya indirebiliyor. Sürenin kısalması, hastanın hareketsiz kalma gereksinimini azaltarak tedavinin hedefe uygun uygulanmasına yardımcı olsa da, hastanın uzun süreli pozisyonlarda istemsiz hareketleri tedavi etkinliğini etkileyebiliyor. Bu nedenle hem takip sistemleriyle hareketin anında tespiti hem de hasta konforunu sağlayacak önlemler önem kazanıyor.
Uzm. Dr. Altın Aksu’nın aktardığı yaklaşımlar, radyoterapide amaçlananın sadece tümör hücresini hedef almak değil, aynı zamanda çevredeki sağlam organların maruz kaldığı dozu milimetre hassasiyetinde sınırlandırmak olduğunu ortaya koyuyor. İzleme teknolojileri ve yapay zekâ destekli planlama, bu hedefe ulaşmada ekiplerin elini güçlendiriyor.
SAKARYA'DA YAKLAŞIK 5 AYDIR KULLANILAN RADYOTERAPİ CİHAZI HAKKINDA BİLGİ VEREN RADYASYON ONKOLOJİSİ UZMANI UZM. DR. ALTIN AKSU, YAPAY ZEKA VE HAREKET TAKİP SİSTEMLERİNİN TEDAVİ PLANLAMA VE UYGULAMA SÜREÇLERİNE DESTEK OLDUĞUNU BELİRTTİ.