Rize gastronomisi horonla sıfır atık çağrısı yaptı

GastronomiRize 2026'da sıfır atık çağrısı

GastronomiRize 2026, 'Sofrada Yaşayan Miras' mottosuyla Rize'nin üretim kültürünü, mutfak hafızasını ve gelecek vizyonunu tek bir etkinlikte buluşturdu. Dört gün sürecek festivalin ilk gününde 12 ilçeden gelen 100'ü aşkın yöresel yemek sergilenirken yemek, iklim, sıfır atık, sağlık, üretim ve kültür başlıkları etrafında tartışıldı.

İklim için horon: bir ritüelden politikaya dönüşen çağrı:

Etkinliğin en dikkat çeken anlarından biri gençlerin öncülüğünde kurulan "İklim İçin Horon" halkasıydı. Katılımcılar Rize'nin simgelerinden olan çay ve çay bardağı etrafında birleşerek bir "Sıfır Atık ve İklim Halkası" oluşturdu. Horon burada sadece kültürel bir gösteri değil; toprağı, suyu, gıdayı ve gelecek nesilleri korumaya yönelik ortak bir çağrıya dönüştü.

Bu çağrı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan himayesinde yayılan Sıfır Atık Hareketi ile örtüştü; hareketin atıkları azaltma, kaynakları verimli kullanma ve sürdürülebilir üretim-tüketim ilkeleri festivalin uygulamalarına ve mesajlarına yansıdı.

Çevre odaklı uygulamalar sahada:

Festival boyunca atıkların ayrıştırılması, kompost uygulamaları ve tek kullanımlık plastiklerin azaltılması gibi pratik adımlar uygulandı. Organizasyon; yerel ve mevsimsel ürünlerin tercih edilmesi, gıda kayıplarının minimize edilmesi ve su ile toprağın korunması gibi amaçlarla şekillendi. Bu çerçevede atölyeler, bilgilendirme stantları ve saha uygulamalarıyla katılımcılara pratik çözümler sunuldu.

büyük yemek sergisi ve gastronomi envanteri:

Festival alanının merkezinde Rize'nin 12 ilçesinin mutfak kültürünü bir araya getiren kapsamlı bir yemek sergisi yer aldı. Aile sofralarından kuşaktan kuşağa aktarılan, bir bölümü kayıt altına alınmamış tarifler 2024'te başlayan saha taramalarıyla derlendi; 2025'te tasnif edilip şefler ve tarif sahipleriyle yeniden uygulandı. Bu çalışmaların ürünü olan "Rize Dağlardan Denize Aromatik Mutfak Kültürü" kitabındaki tariflerden 100'ü aşkın yemek festivalde yeniden hazırlandı ve yaşayan bir gastronomi sergisine dönüştü.

Bu envanter yalnızca tarifleri değil aynı zamanda Rize'nin tarımını, bitki bilgisini, hayvancılığını, balıkçılığını ve geleneksel saklama ile pişirme yöntemlerini de belgeleyerek gelecek kuşaklara aktarılmak üzere kayıt altına aldı.

tarladan tabağa, tabaktan sağlığa perspektifi:

Festivalin sağlık ve uzun yaşam boyutu Longevity Merkezi aracılığıyla ele alındı. Rize'den gelen beslenme uzmanları, hekimler ve gastronomi uzmanları, yerel ve mevsimsel ürünlerin, fermente gıdaların ve geleneksel beslenme alışkanlıklarının sağlıklı yaşam üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Çayın bahçeden fabrikaya, doğru demlemeye ve gastronomide kullanımına uzanan yolculuğu da tadım ve atölyelerle katılımcılara aktarıldı. "Bir Bardak Çayın Geleceği: İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Çay Gastronomisi" başlığı altında çayın iklim ve üretim perspektifindeki yeri tartışıldı.

yaşayan kültür: atölyeler, üreticiler ve kadın emeği:

Festival programında Formulaz'dan horona, tulum çalmadan şiire; çaydan arıcılığa kadar Rize'nin yaşam kültürünü oluşturan çok sayıda unsur yer aldı. Sepet örme, sirke yapımı, mısır soyma, hamsi tuzlama, pepeçura ve paça yapımı gibi atölyeler özellikle çocuklar ve gençler için planlandı; böylece geleneksel bilgiler yeni kuşaklara aktarıldı.

Kadın üreticiler festivalin görünür yüzlerinden biri oldu. Rize'nin farklı noktalarından gelen 150'yi aşkın kadın, yöresel yemekleri, el emeği ürünleri ve geleneksel üretim bilgilerini ziyaretçilerle paylaştı. Tariflerden turşuya, reçelden ekmeğe kadar aktarılan bilgi, ekonomik ve kültürel değere dönüştürülerek toplum nezdinde görünür hale geldi.

Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, etkinliğin sadece bir festival olmadığını; Rize'nin üretim kültürünü, hafızasını ve gelecek tasavvurunu aynı sofrada buluşturmayı amaçladığını belirtti. 2024 saha taramaları, 2025 tasnif ve 2026'da tariflerin yeniden hazırlanması süreci sayesinde gastronomi kitabının yaşayan bir mirasa dönüştüğü vurgulandı.

GastronomiRize 2026, horonu bir dayanışma biçimine dönüştürerek, çayı kültürel ve ekonomik kimliğin merkezi olarak ön plana çıkararak ve kadın emeğini görünür kılarak Rize'nin gastronomisini toprak, doğa, sağlık, üretim, kültür ve gelecek arasında güçlü bir bağ kuran yaşayan bir miras olarak sergiledi.

6. GASTRONOMİRİZE GÜNLERİ, "SOFRADA YAŞAYAN MİRAS" MOTTOSUYLA BAŞLADI, 12 İLÇEDEN 100’Ü AŞKIN YEMEK AYNI SOFRADA BULUŞTU. ETKİNLİKTE CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYİP ERDOĞAN’IN EŞİ EMİNE ERDOĞAN’IN HİMAYESİNDE BÜYÜYEN SIFIR ATIK HAREKETİ’NE DESTEK AMAÇLI "İKLİM İÇİN HORON" HALKASI KURULDU