Sabah 5'te başlayan manda mesaisi: Karacakılavuz'da kadınların üretim hikâyesi

Karacakılavuz'ta küçük başlanıp büyüyen bir üretim serüveni

Tekirdağ'ın Süleymanpaşa ilçesi Karacakılavuz Mahallesi'nde Nigar Turan ile Emine Gümüş'ün birkaç mandayla başlattığı yetiştiricilik, yaklaşık 5 yıldır süren düzenli üretime dönüştü. İşletme, manda sütü ve bu sütten üretilen yoğurt, ekşimik, peynir ve sucukla hem yerel tüketiciye hem de yakın şehir pazarlarına ulaşıyor.

Tekirdağ Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ekipleri, işletmeyi ziyaret ederek üretim sürecini yerinde inceledi ve kadınların yürüttüğü bu geleneksel üretimin ayrıntılarına tanıklık etti.

Günlük rutinde sabahın erken saatleri:

Manda üretimi, yoğun emek ve düzen gerektiren bir iş. Turan, işin başlangıcını ve günlük akışı şöyle anlattı: "Sabah 05.00 gibi kalkıp hayvanlara bakıyoruz. Ondan sonra sağım yapılıyor. Sütler geldikten sonra bir kısmını kaynatıp yoğurt yapıyoruz, bir kısmından da yayık yapıyoruz. Peynir yapacağımız zaman sütümüzü peynirciye götürüyoruz."

Hayvan bakımını çoban üstlenirken, Nigar Turan ve ortakları daha çok sütü işleme, değerlendirme ve üretim aşamalarıyla ilgileniyor. Sağım, kaynatma, mayalama ve yayık işlemleri günün büyük bölümünü alıyor; üretim döngüsü sabahın erken saatlerinden akşamın sonuna kadar devam ediyor.

Ürün çeşitleri, değer ve pazarlama:

Manda sütünün kendine has özellikleri işletmenin ürün gamını şekillendiriyor. Turan, manda sütünün "daha yağlı" ve "kıvamı daha koyu" olduğunu, bu yüzden az ve değerli sayıldığını vurguladı. İşletmede üretilen başlıca ürünler: yoğurt, ekşimik, peynir ve sucuq (hayvan etinden yapılan sucuk).

Ürünler farklı kanallardan tüketiciye ulaşıyor. Turan, bazı müşterilerin evden gelip satın aldığını, ayrıca satışların şehir pazarlarına da götürüldüğünü belirtti: "Abim de haftada iki gün Tekirdağ'a, bir gün Hayrabolu'ya, bir gün de Çorlu'ya gidiyor. Oralarda da satışlarımız oluyor." Turan, özellikle yoğurt ve ekşimiğe yoğun talep olduğunu aktardı.

İşletme, sütü doğrudan satmak yerine işleyerek katma değer oluşturmayı tercih ediyor; bu yaklaşımın hem ekonomik getirisi hem de üreticilerin motivasyonu üzerinde belirleyici olduğu ifade ediliyor.

Emek, sürdürülebilirlik ve gelecek beklentileri:

Üretimin yorucu yanına rağmen Turan, yaptıkları işin kendilerine büyük mutluluk verdiğini söyleyerek, "Sütü değerlendirdiğimiz için daha mutluyuz" dedi. İşin sevgiyle yapılmasının ve emeğin ürün olarak geri dönmesinin ayrı bir anlam taşıdığını vurguladı.

Turan, manda yetiştiriciliğinin zaman ve emek istediğini fakat sağlıkları el verdiği sürece üretime devam etmek istediklerini belirtti: "Bütün gün uğraşıyoruz. Yorucu biraz ama severek yapıyoruz. Her gün besmelemizi çekip başlıyoruz, bin kere şükredip bitiriyoruz. Çok şükür, sağlığımız ve sıhhatimiz el verdiği sürece biz bu işi devam ettirmek istiyoruz."

Karacakılavuz'da birkaç mandayla başlayan bu hikâye, kadın emeğinin ürünleri aracılığıyla geleneksel hayvancılığı yaşatmaya ve yerel ekonomiye katkı sunmaya devam ediyor. Üretimin küçük ölçekten başlayıp sürdürülebilir bir gelire dönüşmesi, bölgesel kırsal kalkınma ve yerel gıda kültürünün korunması açısından dikkat çekiyor.

Tekirdağlı kadınların manda mesaisi: Sabah 5’te başlıyor