Sakarya'nın beyaz elması tarladan sofraya bir lezzet yolculuğu

Sakarya ovasından sofraya lezzetin başlangıcı

Sakarya'da coğrafi işaret tesciline sahip olan bal kabağı, yerel üretimin simgelerinden biri olarak hasat dönemine girdi. Halk arasında "beyaz elmas" diye anılan bu ürün, tarlada başlayan özenli üretim sürecinin ardından depolama, sınıflama ve nihai ürün haline gelme aşamalarından geçiyor. Sakarya ovasının verimli topraklarında seçilen çekirdeklerin ekimiyle başlayan süreç, yaklaşık altı aylık bir bakım ve büyüme dönemiyle olgunlaşıyor.

Tarladan depoya hasat süreci:

Üretim mevsimi, ekimden itibaren yoğun emek gerektiriyor. Çiftçi İslam Aksoy'un aktardığına göre ekim çoğunlukla Akyazı ve Erenler ilçelerinde yapılıyor; toprak ve iklim şartları kabağa uygunluğunu gösteriyor. Ekim mart ayının son haftasında başlayıp nisan ayının sonlarına kadar sürüyor. Hasat dönemi ise eylül sonundan ekim sonuna kadar devam ediyor. Hasat sırasında olgunlaşan kabaklar işçiler tarafından tek tek kesilip traktör römorklarına yükleniyor, sonra kabuk ve iç dokusunun tam kıvamına gelmesi için bir süre tarlada güneş altında bekletiliyor.

Toplanan ürünler depolara sevk edilip kategorilere göre ayrılıyor; burada saklama koşulları ve sınıflama, ürün kalitesi açısından belirleyici oluyor. Çiftçi İslam Aksoy, tarlada kabak fiyatlarının 10 ile 15 lira arasında değiştiğini, pazarda perakende fiyatının ise yaklaşık 30 lira civarında satıldığını belirtiyor. Geçen yıl yaşanan kuraklığın aksine bu yıl ekilişin arttığını ve bunun rekolteyi etkilediğini, rekoltenin %40 düzeyinde etkilendiğini ifade ediyor.

Ustaların elinden sofraya dönüşüm:

Sakarya bal kabağı, yalnızca tarlada değil mutfakta da emek istiyor. Coğrafi işaretli kabağın en yaygın kullanım alanı tatlılar; bunun yanı sıra çorba, lokum, marmelat ve reçel gibi ürünlere dönüşüyor. Restoran işletmecisi Musa Kocaoğlu, işletmelerine getirdikleri 2026 sezonu mahsulünü özenle işlediklerini anlatıyor. Kocaoğlu, kabak tatlısını hazırlarken dilimleyip bir gün dinlendirdikten sonra tencereye koyduklarını, şeker serpiştirip suyunu saldıktan sonra suyu döküp kaynatma sürecine geçtiklerini belirtiyor.

Kocaoğlu'nun verdiği detaya göre pişirme süreci titizlik gerektiriyor: kabaklar birer saat aralıklarla 3 gün boyunca pişiriliyor ve sonrasında 4 gün dinlendiriliyor; bu yöntem tatların kabağın içine iyice işlemesini sağlıyor. Sonuçta ortaya çıkan ürünler hem kentte hem de ülke genelinde talep görüyor; bazı partiler yurt dışına da gönderiliyor.

Sakarya bal kabağının coğrafi tescili, kentin tarımsal marka değerini yükseltirken bölge üreticisine de doğrudan ekonomik katkı sağlıyor. Tarladan sofraya uzanan bu yolculuk, hem üretim sürecindeki emek hem de geleneksel üretim ve pişirme teknikleriyle kent kültürünün bir parçası olmaya devam ediyor.

Sakarya'nın coğrafi tescilli Beyaz Elmas'ının tarladan sofraya yolculuğu