Salça kazanında imece: Alaybey'de komşuluk ve kış hazırlığı

Alaybey'de geleneksel kış hazırlığı sürüyor

Tekirdağ'ın Malkara ilçesine bağlı Alaybey Mahallesi'nde köylü kadınlar, kış hazırlıklarını imece usulüyle gerçekleştirerek hem ailelerinin ihtiyacını karşılıyor hem de mahallede nesiller boyu süregelen dayanışma kültürünü yaşatıyor. Toplanan domatesler, el birliğiyle işlenip ev yapımı salça haline getirilerek uzun süre tüketilebilecek biçimde saklanıyor.

Domatesten kavanoza:

İş öncelikle kadınların kendi bahçelerinde yetiştirdiği domateslerin toplanmasıyla başlıyor. Domatesler yıkanıp tencereye konduktan sonra kısa bir pişirme sürecinden geçiriliyor, ardından makineden geçirilip posası ayrılıyor. Elde edilen su, tekrar kaynatılıp içine yağ, şeker ve tuz ekleniyor; son aşamada sıcak salça şişelere doldurularak vakumlanıyor. Bu yöntem sayesinde ürünler kış boyunca doğal ve katkısız olarak saklanabiliyor.

Mahallede salçanın yanı sıra tarhana, kesme, kuskus, yufka ve turşu gibi pek çok kışlık ürün de benzer imece düzeniyle hazırlanıyor. Her ev halkı için üretilen bu ürünler, marketlerden alınan hazır gıdaların yerini doğal ve kendi emeğiyle üretilen lezzetlere bırakıyor.

Dayanışma ve kuşaktan kuşağa aktarım:

Semra Zeyniye Er de mahalledeki imece geleneğinin nasıl işlediğini anlattı. Er, domates toplama, yıkama, pişirme ve şişelemeye kadar tüm aşamaların kadınlar arasında sırayla yapıldığını belirtiyor. Bu uygulama sadece pratik bir hazırlık değil, aynı zamanda komşuluk bağlarını pekiştiren sosyal bir ritüel niteliği taşıyor.

Er, hazırlanan ürünlerin ailelerin kış boyunca tüketimi için ayrıldığını ve çocuklar ile torunlara kadar taşınan geleneksel bilgilerin bu sırada aktarıldığını vurguluyor. Ancak hazır ürünlerin yaygınlaşması nedeniyle genç kuşakların daha az hevesli olduğu, günümüzde bir kısmının hazıra alıştığı da mahallede gözlemlenen bir gerçek.

Üretimin ekonomik boyutu da dikkati çekiyor. Kent genelinde salçalık domatesin kasası 300-350 TL arasında alıcı buluyor. Bu fiyatlar, ev yapımı salçanın maliyetini ve doğal, katkısız ürün tüketmeye olan talebi de doğrudan etkiliyor.

Bu çalışmaları yerinde inceleyen Tekirdağ Tarım ve Orman İl Müdürlüğü yetkilileri, Alaybey Mahallesi'ndeki salça yapımını gözlemleyerek imece usulüyle sürdürülen üretim pratiklerinin tarımsal üretim ve yerel kültür açısından taşıdığı değeri not etti. Alaybey'de kazanlardan yayılan salça kokusu sadece mutfakları değil, komşuluk ilişkilerini de ısıtmaya devam ediyor.

KÖY YAŞAMININ ÖNEMLİ GELENEKLERİNDEN BİRİ OLAN İMECE, ALAYBEY MAHALLESİ'NDE KIŞ HAZIRLIKLARI DÖNEMİNDE DE KENDİSİNİ GÖSTERİYOR. SALÇA YAPIMININ YANI SIRA TARHANA, KESME, KUSKUS, YUFKA VE TURŞU GİBİ KIŞLIK ÜRÜNLERİN HAZIRLANMASINDA DA KADINLAR BİRBİRLERİNE DESTEK OLUYOR.