Samanla geçinenlerin arka planı: pres ve nakliye hattı

Tarla ile ahır arasındaki ticaret hattı:

Diyarbakır ve çevre illerde saman alım-satımını sürdüren üreticiler, presçiler ve nakliyeciler küçük ama istikrarlı bir ekonomi oluşturuyor. Bu hattın iki görünür yüzü Mehmet Yakışıklı ve Veysel Doğtaş. Yakışıklı presleme ve satış; Doğtaş ise nakliye ve dağıtımı üstleniyor. Her ikisi de üreticiler ile besiciler arasında köprü görevi görerek samanın tarladan ahıra ulaşmasını sağlıyor.

Presleme işi ve fiyat aralığı:

Mehmet Yakışıklı tarladan topladığı samanı makineleriyle presleyip paket haline getiriyor. Yakışıklı, tarlada samanın kilogramını 2.50-2.60 TL aralığında aldığını, preslenmiş samanı nakliyecilere 4 TL'ye verdiğini belirtiyor. Besicilere adrese teslim maliyeti ise yaklaşık 6.50-7 TL seviyesine ulaşıyor. Bu işlem zinciri, küçük yatırım ve emekle üreticiyi piyasaya bağlayan bir hizmet sunuyor.

Nakliye, pazar ağı ve geçen yılın fiyatları:

Veysel Doğtaş beş yıldır kendi aracıyla nakliye işi yapıyor. Doğtaş, presçilerden tarlada samanı 4-4.10 TL aralığında satın aldıklarını, besicilere ise genelde 6.5-7 TL fiyatla sattıklarını aktarıyor. Samanlar İstanbul, Erzurum başta olmak üzere birçok ile gönderiliyor. Geçen yıl bazı sevkiyatlarda tarlada fiyatın 8 TL, üreticiden son alıcısına maliyetin ise 10-11 TL seviyelerine çıktığı gözlemlenmiş.

Bu küçük ölçekli ticaret, bölgedeki hayvancılığın yem ihtiyacını karşılamada kritik rol oynuyor. Aradaki fiyat farkları hem lojistik maliyetleri hem de presleme-emek giderlerini yansıtıyor; çiftçi, presçi ve nakliyecinin birlikte işlediği bir ağ sayesinde saman tarladan besicinin kapısına ulaşıyor.

DİYARBAKIR'DA MEHMET YAKIŞIKLI İSİMLİ ÇİFTÇİ, 10 YILDIR SAMAN PRESLEMESİ YAPARAK, VEYSEL DOĞTAŞ İSE NAKLİYESİNİ GERÇEKLEŞTİREREK GEÇİMİNİ SAĞLIYOR.