savi ile mücadeleyi karakaleme dönüştüren genç sanatçı
Yunus Can’ın resme dönüştürdüğü dayanıklılığı
Denizli’de yaşayan 30 yaşındaki ressam Yunus Can, dünyada yalnızca 22 kişide görüldüğü belirtilen SAVI hastalığıyla verdiği yaşam mücadelesini sanatla ifade ediyor. Bebeklik döneminde başlayan hastalığın etkileri parmak kayıplarına yol açarken Can, iki parmağıyla sürdürdüğü karakalem çalışmalarıyla dikkat çekti ve eserlerini Merkezefendi Kültür Merkezi’nde sanatseverlerle buluşturdu.
Nadir hastalık, uzun tanı ve zorlu tedavi süreci:
SAVI, TMEM173 genindeki mutasyonlara bağlı gelişen ve oldukça nadir görülen bir hastalık. Yunus Can, hastalıkla henüz 1 yaşındayken karşılaştı; Türkiye’de uzun süre tanı konulamayınca ailesiyle birlikte 2015 yılında Amerika Birleşik Devletleri’ne gidildi. ABD’de yapılan kapsamlı tetkiklerin ardından SAVI tanısı kondu ve tedavi süreci orada devam etti. Can, 12 yıl boyunca her ay Denizli’den Amerika’daki bir merkeze giderek deneysel tedavi yöntemleri uygulandı. Kaymakam Abdullah Demir sergiyi ziyaretinde, Yunus’un daha önce Türkiye’de tespit edilen diğer vakalardan farklı olarak şu anda ülkemizde kayıtlı tek vaka olduğunu vurguladı.
Sanat, tedavi koridorlarından sergi salonlarına:
Resme ilgisi 2008 yılında, 12 yaşındayken başlayan Can, hastane odaları ve koridorlarında geçirdiği zamanlarda kara kalem çalışmalarına başladı. Hastalık nedeniyle üç parmağını kaybetmesine rağmen elinden kalemi düşürmeyen sanatçı, iki parmağıyla geliştirdiği teknikle portreler ve çalışmaları üretti. Yılların emeği, Merkezefendi Belediye Başkanı Şeniz Doğan’ın destekleriyle düzenlenen "Yunus Can’ın Kaleminden Karakalem Portre" sergisinde izleyiciyle buluştu ve yoğun ilgi gördü.
Sergiyi ziyaret eden Merkezefendi Kaymakamı Abdullah Demir, Yunus ve ailesini azimleri nedeniyle tebrik ederek, hastalığın tedavisindeki zorluklara dikkat çekti. Demir, tedavi sürecinin bir bölümünün Amerika’da deneysel çalışmalar şeklinde yürütüldüğünü ve benzer durumu yaşayan diğer bir kişinin tedavi için Almanya’ya yerleştiğini belirtti. Kaymakam, Yunus’un yaşadığı acılara rağmen sanata sığınmasının hem kişisel dayanıklılık hem de toplum için örnek teşkil ettiğini söyledi.
Yunus Can sergi açılışında, Türkiye’de SAVI taşıyan tek kişi olduğunu ifade ederek katılanlara teşekkür etti. Resmin kendisi için hem teselli hem de yaşam kalitesini yükselten bir uğraş olduğunu anlatan Can, sanat eğitimini büyük ölçüde kendi çabası ve uzaktan aldığı eğitimlerle sürdürdüğünü belirtti. Eserlerini satmaktan ziyade daha geniş kitlelere ulaşmak ve emeklerinin fark edilmesini amaçladığını söyledi.
Yunus’un öyküsü, nadir görülen sağlık sorunlarının bireyler üzerindeki etkisini ve sanatın iyileştirici gücünü gösteriyor. Sergi, hem Yerel yönetimlerin hem de toplumun desteğinin, zorlu tıbbi süreçler yaşayan bireylerin sosyal ve kültürel hayata katılımında ne kadar belirleyici olduğunu ortaya koydu.
Öne çıkan bilgiler: SAVI hastalığına bağlı TMEM173 mutasyonu, dünya genelinde bilinen vaka sayısının 22 ile sınırlı olması, Yunus Can’ın Türkiye’de kayıtlı tek vaka olması, 2015’ten itibaren 12 yıl boyunca her ay Amerika’ya giderek deneysel tedavi görmüş olması ve üç parmağını kaybettikten sonra iki parmakla yarattığı karakalem eserlerle sergi açması.
DÜNYADA YALNIZCA 22 KİŞİDE GÖRÜLDÜĞÜ BELİRTİLEN SAVI HASTALIĞINA TÜRKİYE’DE SAHİP TEK HASTA OLAN DENİZLİLİ 30 YAŞINDAKİ YUNUS CAN, HASTANE ODALARINDA BAŞLAYAN RESİM TUTKUSUNU SERGİYE TAŞIDI. HASTALIK NEDENİYLE 3 PARMAĞINI KAYBEDEN CAN, İKİ PARMAĞIYLA YAPTIĞI KARA KALEM ÇALIŞMALARINI MERKEZEFENDİ KÜLTÜR MERKEZİ’NDE SANATSEVERLERLE BULUŞTURDU.