Şebeke ve finansman yatırımları COP31'de dönüşümün hızını belirliyor

Panelde öne çıkan başlıklar:

Antalya'da COP31 kapsamında Limak Holding ev sahipliğinde düzenlenen "Sürdürülebilir Enerji Denklemi: Arz Güvenliği, Satın Alınabilirlik ve Hızlı Karbonsuzlaşma" başlıklı panelde enerji, finans ve altyapı temsilcileri, dönüşümün altyapı ve finansman gereksinimlerini tartıştı. Mavi Bölge’deki Türkiye Pavilyonu’nda düzenlenen oturuma eski İspanya Dışişleri Bakanı Ana Palacio, Bank of America Uluslararası Müşteri Stratejisi Başkanı Elif Bilgi Zapparoli, AtkinsRéalis Başkanı ve CEO’su Ian L. Edwards ile Limak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir katıldı. Oturumu Atlantic Council Kıdemli Uzmanı Matthew Bryza yönetti.

finansman modelleri ve risk paylaşımı:

Panelde finansmanın yenilenmesi ve risklerin kamu ile özel sektör arasında dengelenmesi merkezi konu olarak öne çıktı. Limak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir, teknoloji yatırımlarının hızlandırılması ve yeni finansman yaklaşımlarının gerekliliğini vurguladı. Özdemir, "Enerji dönüşümünü hızlandırırken sanayinin rekabet gücünü ve enerji arz güvenliğini korumak zorundayız. Çimento gibi enerji yoğun sektörlerde emisyonları azaltmak yüksek maliyetli ve teknolojik açıdan zorlu bir süreç. Bu nedenle kamu-özel sektör iş birliklerini ‘PPP 2.0’ olarak tanımladığım yeni bir yaklaşımla ele almalıyız. Akıllı şebeke ve depolama yatırımlarında risklerin dengeli paylaşılması, yatırımcılar için öngörülebilir gelir modellerinin oluşturulması gerekiyor. Önümüzdeki 12 ay içinde atılabilecek somut adımlardan biri de gelişmekte olan ülkelerde büyük ölçekli batarya depolama projeleri için standartlaştırılmış, hızlı uygulanabilir bir finansman sözleşmesi geliştirilmesi olabilir."

altyapı, teknoloji ve uzun vadeli planlama:

Ana Palacio, Avrupa deneyimine referansla gerçekçi politika ihtiyacına dikkat çekti: "Avrupa’da iklim hedefleri, enerji güvenliği ve ekonomik rekabet gücünü birlikte sağlamanın düşündüğümüzden daha zor olduğunu gördük. Tam anlamıyla enerji bağımsızlığı gerçekçi bir hedef değil. Fosil yakıtlara bağımlılığı azaltırken farklı teknolojilere ve tedarik zincirlerine yeni bağımlılıklar geliştirebiliyoruz. Bu nedenle asıl önceliğimiz enerji kaynaklarını çeşitlendirmek ve kırılganlıklarımızı azaltmak olmalı. Elektrifikasyonu yaygınlaştırırken ekonominin bütün ihtiyaçlarının yalnızca elektrikle karşılanamayacağını da kabul etmeliyiz. Enerji dönüşümünde farklı teknolojileri birlikte değerlendiren, gerçekçi ve pragmatik politikalara ihtiyacımız var."

Elif Bilgi Zapparoli ise yapay zekâ ve veri merkezlerinin enerji talebini artırdığına dikkat çekti ve sermaye piyasalarının rolünü vurguladı: "Yapay zekâ ve veri merkezlerinin gelişimi, enerjiye olan ihtiyacı giderek artırıyor. Bu talebi tek bir enerji kaynağıyla karşılamak mümkün değil. Ülkelerin kendi koşullarına uygun, gerçekçi ve çeşitlendirilmiş enerji politikalarına ihtiyacı var. Diğer yandan enerji dönüşümünün finansmanını yalnızca bankalar üzerinden düşünmemeliyiz. ABD’de büyük ölçekli yatırımlarda sermaye piyasaları ve özel sermaye önemli rol oynuyor. Gelişmekte olan ülkelerde ise kamu-özel sektör iş birliklerine daha fazla ihtiyaç var. Burada temel mesele, risklerin kamu ile özel sektör arasında nasıl paylaşılacağı. Özel sektör yatırımcılarından bütün riskleri tek başlarına üstlenmelerini bekleyemeyiz. Enerji yatırımlarını hızlandırmak için finansman modellerini bu gerçekleri dikkate alarak geliştirmeliyiz."

Ian L. Edwards ise altyapı yatırımlarının uzun vadeli planlama gerektirdiğini belirtti: "Yapay zekâ ve veri merkezleri gibi hızla büyüyen sektörlerin enerjiye bugün ihtiyacı var. Ancak enerji altyapısına yönelik büyük ölçekli yatırımların tamamlanması uzun yıllar alabiliyor. Örneğin nükleer enerji projelerinin geliştirilmesi yaklaşık 10 yıl sürebilir. Buna karşılık bu yatırımlar tamamlandığında onlarca yıl boyunca istikrarlı ve düşük karbonlu elektrik üretimi sağlayabilir. Bu nedenle enerji yatırımlarını yalnızca bugünün ihtiyaçlarına göre değil, uzun vadeli enerji güvenliğini ve artan talebi de dikkate alarak planlamalıyız"

Oturumda ayrıca akıllı şebeke, enerji depolama ve sanayide elektrifikasyonun ölçeklendirilmesi için ortak altyapı çözümleri, atık ısı kullanımı ve mevcut şebeke bağlantılarının verimli kullanılmasının yatırım maliyetlerini düşürebileceği vurgulandı. Katılımcılar, öngörülebilir gelir modelleri ile kalkınma finansmanı kuruluşlarının rolünün önemine dikkat çekti ve teknik nitelikli iş gücünün yetiştirilmesinin gerekliliğini vurguladı.

(SOLDAN SAĞA) ATLANTİC COUNCİL KIDEMLİ UZMANI MATTHEW BRYZA, LİMAK HOLDİNG YÖNETİM KURULU BAŞKANI EBRU ÖZDEMİR, BANK OF AMERİCA ULUSLARARASI MÜŞTERİ STRATEJİSİ BAŞKANI ELİF BİLGİ ZAPPAROLİ, İSPANYA ESKİ DIŞİŞLERİ BAKANI ANA PALACİO, ATKİNSRÉALİS BAŞKANI VE CEO'SU IAN L. EDWARDS