Sıcağa karşı tarlada nöbet: çubuk turşusunun hasadı hızlandı
Çubuk turşusu tarladan kazanlara
Ankara'nın Çubuk ilçesinde, coğrafi işaretli Çubuk turşusunun hammaddesi olan salatalıklarda hasat başladı. Artan sıcaklıklara rağmen üreticiler, turşuluk özelliğini kaybetmemesi için gün doğmadan tarlaya girerek toplama yapıyor. İş gücü ve tarlanın verimine göre günlük yaklaşık 80 çuval ürün toplanıyor; kısa sürede büyüyen salatalıkların zamanında alınmaması kalite kaybına yol açıyor.
ekimden hasada: zamanlama ve coğrafi işaretin önemi:
Çubuk turşusu, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 2017'de coğrafi işaretle tescillendi. Salatalıklar mart ve nisan aylarında toprağa veriliyor ve yaklaşık dört aylık bir yetişme döneminin ardından hasat ediliyor. Bölgenin kuyu suyu, verimli toprak yapısı ve gündüz sıcak, gece serin iklimi ürüne karakteristik çıtırlık ve aroma kazandırıyor. Üreticiler, turşuluk kalibreleri korumak amacıyla 0-1-2 numara sınıflandırmasında mümkün olduğunca küçük kalibreleri hasat ediyor.
tarladan işli üretime: fermantasyon ve paketleme:
Toplanan salatalıkların önemli bir kısmı ilçedeki turşu tesislerine gönderiliyor. Burada salatalıklar; sarımsak, acı biber, defne yaprağı ve Çubuk turşusunun karakterini veren dereotuyla birlikte tenekelere konuyor. Üzüm sirkesi ve limon tuzu katılmış su ilave edilip karışım bir gün ağzı açık fermente ediliyor; ardından yaklaşık 1 ay olgunlaşmaya bırakılıyor. Fermantasyon tamamlandıktan sonra ürünler farklı ebatlardaki kavanozlara doldurulup paketleniyor ve hem yurt içi taleplerini karşılıyor hem de yurtdışına gönderilerek ilçenin lezzetini uluslararası pazarlara taşıyor. Her yıl milyonlarca kavanozun üretildiği belirtiliyor.
Üretici İrfan Topal, yaklaşık on yıldır turşuluk salatalık yetiştirdiğini belirtiyor. Topal, hava koşullarının her sezon farklı zorluklar getirdiğini, fiyat baskısı ve bitki zararlıları—özellikle kırmızı örümcek ve pire—ile mücadele ettiklerini, buna rağmen gece gündüz üretmeye çalıştıklarını aktardı.
Topal, kendisinin toplam 45 dönüm ekili arazisi olduğunu, şu anda 11 kişinin çalıştığını ve sezona ek 15 kişinin daha katılacağını söyledi. Ekim takvimine göre Çubuk salatalığı mayıs sonu-haziran başında ekiliyor, üründe hasat genellikle temmuz ortasında başlıyor ve temmuz 15'ten sonra turşular kuruluyor. Topal, bu yıl da ilçede düzenlenecek festivalle markanın tanıtımının sürdürülmesini planladıklarını, kendi ifadesiyle 6-9 Eylül tarihlerinde bir festival öngördüklerini belirtti.
Rekolte beklentisi hakkında Topal, havaya bağlı olmakla birlikte bu sezon 100 tona yakın rekolte beklediklerini söyledi. Sıcaklığın verimi artırabildiğini ama aynı zamanda kırmızı örümcek gibi zararlıları da çoğalttığını vurguladı. Kalibre küçükken toplanan salatalığın maddi değerinin daha yüksek olması nedeniyle mümkün olduğunca büyütmeden toplama yaptıklarını ifade etti.
Alım fiyatları henüz netleşmemiş olmakla birlikte Topal, geçen sezon için 0 numara 75 TL, 1 numara 40-45 TL, 2 numara 20-25 TL olduğunu; bu sezon beklentilerinin 2 numara için 30 TL, 1 numara 45-55 TL, 0 numara 75-85 TL aralığında olduğuna dair açıklamalar olduğunu aktardı. Ayrıca bidon turşunun tanesinin geçen yıl yaklaşık 900 TL civarında satıldığını, üretim ve kurulum işlerinin ailece yürütüldüğünü söyledi.
Çubuk turşusunun ekonomik katkısının yanı sıra bölge tanıtımına da önemli katkı sağladığı belirtiliyor. İlçede düzenlenecek Uluslararası Çubuk Turşu ve Kültür Festivali ile ürünün değerinin artması hedefleniyor; haber kaynaklarında festival tarihleri olarak hem 6-9 Eylül hem de 3-6 Eylül ifadelerine yer veriliyor.
ÇUBUK TURŞUSUNUN ÜRETİMİNDE KULLANILAN SALATALIKLAR, MART VE NİSAN AYLARINDA TOPRAKLA BULUŞUYOR