Side'de 390 metrelik antik aksın izleri: Herakles kapısı ve stoa gün yüzünde
Side Antik Kenti'nde b Caddesi kazıları tamamlandı
Antalya'nın Side Antik Kenti'nde yürütülen kazılarda, kentin en önemli ulaşım akslarından biri olan b Caddesi'nin yaklaşık 390 metrelik bölümü belgelenip gün yüzüne çıkarıldı. Çalışmalar, caddenin Roma Dönemi'nden Geç Antik Çağ'a uzanan mimari dönüşümünü ayrıntılarıyla ortaya koyuyor.
Herakles kapısının kabartmaları:
Caddenin kuzeyinde yer alan stoa ve gerisindeki mekanlarda, Batı Kapısı, Herakles Kapısı ve Kuzey Hamamı Kapısı olmak üzere üç anıtsal giriş tespit edildi. Herakles Kapısı, mimari elemanlarındaki kabartmalarla özellikle dikkat çekiyor. Bu kabartmalarda Herakles'in On İki İşi betimlemeleri yer alıyor; ayrıca kasetlerde Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe tasvirleri saptandı.
Buluntuların tarihlendirmesi, kabartma panoların MS. 3. yüzyılın başlarına ait olduğunu; bununla birlikte Geç Antik Çağ'da bu taşların kapı yapımında devşirme malzeme olarak yeniden kullanıldığını gösteriyor. Günümüze ulaşan söve ve eşik taşları da caddenin Roma Dönemi'ndeki mimari düzenine ilişkin izleri koruyor.
Piskoposluk sarayıyla kentin yeniden düzenlenmesi:
Kazılar, caddenin görünümünün MS. 5. yüzyılda önemli ölçüde değiştiğini ortaya koydu. Caddenin kuzeyindeki geniş alanın Piskoposluk Sarayı kompleksine dahil edilmesiyle bazı stoaya açılan girişler kapatıldı; bunun yerine kuzey stoa üzerinde yeni anıtsal girişlerin oluşturulduğu belirlendi. Bu düzenlemeyle b Caddesi, Doğu Kapısı'ndan kente ulaşanları karşılayan anıtsal bir kent aksına dönüştü.
Kazı sonuçları, aynı güzergâh üzerinde farklı dönemlere ait stoa, anıtsal kapılar ve mekanların izlenmesine olanak sağlıyor; böylece Side'nin Roma'dan Geç Antik Çağ'a uzanan çok katmanlı tarihi daha net bir biçimde ortaya konuyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, çalışmalara ilişkin sosyal medya duyurusunda şunları kaydetti: "Side'de tarihin görkemli kapılarından birini daha gün yüzüne çıkardık. Yaklaşık 390 metre uzunluğundaki b Caddesi'nde tamamladığımız kazılar, Side'nin Roma'dan Geç Antik Çağ'a uzanan dönüşümüne ilişkin önemli izler ortaya koydu." Bakan Ersoy ayrıca Geleceğe Miras Projemiz, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüz ve kazı heyetine teşekkür etti.
Kazıların tamamlanmasıyla ortaya çıkan veriler, Side Antik Kenti'nin kamusal alanlarda ve anıtsal yapılarda izlediği dönüşümün tek bir aks üzerinde nasıl evrildiğini belgeleyerek, kentin tarihsel kimliğinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından önemli bir kaynak oluşturuyor.
SİDE ANTİK KENTİ’NİN ÖNEMLİ ULAŞIM AKSLARINDAN BİRİ OLAN B CADDESİ, YÜRÜTÜLEN KAZILARLA ROMA DÖNEMİ’NDEN GEÇ ANTİK ÇAĞ’A UZANAN MİMARİ DÖNÜŞÜMÜNÜ YENİDEN GÖZLER ÖNÜNE SERDİ.