Side’de 390 metrelik b caddesi ve Herakles kapısının yeni bulguları ortaya çıktı
Kazı çalışmaları ve temel bulgular:
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından duyurulan kazı çalışmaları, Side Antik Kenti’nde yaklaşık 390 metre uzunluğundaki b Caddesinin tamamında yürütüldü ve cadde boyunca Roma Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a uzanan mimari dönüşümün izleri ortaya çıkarıldı. Araştırmalarda stoa yapısı, çok sayıda mekan ve anıtsal girişlere ilişkin kalıntılar tespit edildi.
Stoa ve anıtsal girişlerin yerleşimi:
Caddenin kuzeyinde, MS. 2. yüzyıla tarihlenen doğu‑batı doğrultusunda uzanan bir stoa ve onun arkasında yoğun mekan toplulukları belirlendi. Stoa üzerinde batıdan doğuya doğru Batı Kapısı, Herakles Kapısı ve Kuzey Hamamı Kapısı olmak üzere üç anıtsal giriş saptandı. Günümüze ulaşan söve ve eşik taşları, caddenin Roma Dönemi’ndeki düzenine doğrudan ışık tutuyor.
Herakles Kapısı ve kabartmaların önemi:
Öne çıkan yapı Herakles Kapısı oldu; kapının mimari elemanlarında Herakles’in On İki İşini betimleyen kabartmalar dikkat çekiyor. Ayrıca kasetlerde Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe tasvirleri yer alıyor. Bu kabartmaların MS. 3. yüzyılın başlarına tarihlendiği ve Geç Antik Çağ’da kapı inşa edilirken devşirme (reapplied) malzeme olarak yeniden kullanıldığı belirlendi.
Cadde ve kentin geç dönem dönüşümü:
Kazı sonuçları, b Caddesi’nin MS. 5. yüzyılda kent planındaki değişimle birlikte önemli ölçüde yeniden şekillendiğini gösteriyor. Kuzeydeki geniş alanın Piskoposluk Sarayı kompleksine dahil edilmesiyle stoaya açılan bazı girişler kapatıldı ve kuzey stoa üzerinde yeni anıtsal girişler oluşturuldu. Bu düzenlemeler caddenin, Doğu Kapısı’ndan kente girenleri karşılayan gösterişli bir kent aksına dönüşmesine yol açtı.
Kültürel miras ve koruma perspektifi:
Çalışmalar, aynı güzergah üzerinde Roma Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a uzanan farklı mimari katmanların takip edilmesine imkân sağlıyor. Bakan Ersoy, sosyal medya paylaşımında bu bulguları "Side’de tarihin görkemli kapılarından birini daha gün yüzüne çıkardık" sözleriyle paylaştı ve Geleceğe Miras Projemiz kapsamında Side’nin çok katmanlı tarihinin ortaya çıkarılmasına, korunmasına ve geleceğe taşınmasına devam edileceğini vurguladı.
Kazıyı yürüten Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ve kazı heyetine teşekkür edilerek, ortaya çıkan stoa, anıtsal kapılar ve farklı dönemlere ait mimari düzenlemelerin Side kent tarihinin çözümlenmesinde önemli veri sağladığı belirtildi. Bu bulgular, kentin antik ulaşım akslarının ve kentsel dönüşüm süreçlerinin daha net anlaşılmasına katkı sunuyor.
Bakan Ersoy Herakles Kapısı'ndaki yeni bulguları paylaştı: Side'de 390 metrelik anıtsal antik cadde gün yüzüne çıktı