Soluk almanın önemi: çocukluktan başlayarak akciğer sağlığını korumak
25 Eylül Dünya Akciğer Günü'nde öncelik: yaşam boyu koruma
25 Eylül Dünya Akciğer Günü vesilesiyle Liv Hospital Ankara Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Berna Botan Yıldırım, akciğer sağlığının yalnızca hastalık ortaya çıktığında değil, yaşamın her döneminde korunması gereken bir değer olduğunu belirtiyor. 2026 yılının temasının "Yaşam Boyu Akciğer Sağlığı" olarak belirlenmesi, sağlıklı nefes almanın sürekliliğine işaret ediyor.
Çocukluk dönemi ve temel önlemler:
Uzm. Dr. Yıldırım, akciğer sağlığının temellerinin çocukluk döneminde atıldığını vurguluyor. Çocukların temiz hava soluması, tütün dumanına maruziyetinin önlenmesi, düzenli fiziksel aktivite ve yaşa uygun aşıların zamanında uygulanması; akciğer gelişimi ve ileriki yaşamdaki solunum sağlığı için belirleyici etkenler arasında sayılıyor. Özellikle pasif içiciliğin, sigara kullanan kişiye özgü bir risk olmayıp, aynı ortamda bulunan çocukları ve diğer bireyleri de etkilediği hatırlatıldı.
Ev ve araçların tütün dumanından arındırılması, ailenin ve bakım verenlerin alabileceği en önemli koruyucu önlemlerden biri olarak öne çıkıyor.
Sigarayı bırakmak ve temiz hava gereksinimi:
Yıldırım, tütün kullanımının akciğer hastalıkları için önemli ve önlenebilir bir risk faktörü olduğunu belirterek, sigaranın yalnızca akciğerlere değil, vücudun farklı sistemlerine de zarar verebileceğini söyledi. Sigarayı bırakmak için hiçbir zaman geç değildir; isteyenlerin profesyonel destek almaktan çekinmemesi gerektiğini vurguladı. Bırakmanın faydalarının her yaşta geçerli olduğuna dikkat çekildi.
Ayrıca akciğer sağlığının sadece bireysel alışkanlıklardan değil çevresel faktörlerden de etkilendiği belirtildi. Hava kirliliğinin, özellikle astım ve KOAH gibi kronik solunum hastalığı bulunan kişilerde hastalık kontrolünü zorlaştırabildiği; bu nedenle temiz havanın hem bireysel hem de toplumsal bir sağlık gereksinimi olduğu hatırlatıldı. Hava kalitesinin iyileştirilmesine yönelik adımların toplumun akciğer sağlığına yapılan yatırım olduğu ifade edildi.
Belirti ve erken başvurunun önemi:
Yıldırım, gündelik yaşamda normal kabul edilen bazı yakınmaların aslında solunum hastalıklarının işareti olabileceğine dikkat çekti. Uzun süren öksürük, balgam, hırıltılı solunum, nefes darlığı ve egzersiz kapasitesinde belirgin azalma gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. "Yaş ilerlediği için normaldir", "Biraz kilo aldım, bu yüzden nefes nefese kalıyorum" veya "Yıllardır sigara içiyorum, öksürüğüm hep vardı" türündeki yaklaşımlar, bazı hastalıkların geç fark edilmesine yol açabilir.
Bu tür değişikliklerin fark edilmesi halinde hekime başvurmanın, akciğer hastalıklarının daha erken tanınmasına ve uygun tedavi yaklaşımının belirlenmesine katkı sağlayacağı vurgulandı.
Günlük yaşamda uygulanabilecek pratik öneriler:
Uzm. Dr. Yıldırım, akciğer sağlığını korumak için alınabilecek somut önlemleri şöyle sıraladı: Sigara ve diğer tütün ürünlerinden uzak durmak, sigara kullananların bırakmak için profesyonel destek araması, çocuklar ve aile üyelerinin pasif içicilikten korunması, düzenli fiziksel aktivitenin yaşantının parçası haline getirilmesi ve hava kirliliğine karşı önlemler alınması. Ayrıca yaşa ve risk durumuna uygun aşıların zamanında yaptırılmasının hastalıkların önlenmesinde önemli bir adım olduğu belirtildi.
Dr. Yıldırım son olarak, akciğer sağlığının yaşam kalitesiyle doğrudan ilişkili olduğuna dikkat çekti: "Sağlıklı akciğerler; yürümek, merdiven çıkmak, spor yapmak, seyahat etmek, çalışmak ve sevdiklerimizle zaman geçirmek gibi hayatın doğal akışındaki pek çok aktiviteye eşlik ediyor." Bu nedenle akciğer sağlığının sadece şikâyet oluştuğunda değil, sürekli korunması gerektiğini vurgulayarak, "Her nefes kıymetli" mesajını paylaştı.
GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI DR. BERNA BOTAN YILDIRIM