süper lig 69. sezonuyla yeni sayfasını açıyor
sezon açılışı ve genel çerçeve:
Trendyol Süper Lig'in 69. sezonu, yarın oynanacak Galatasaray - Çorum FK karşılaşmasıyla resmen başlayacak. Türkiye birinci futbol ligleri, 1959'dan bu yana devam eden tarihiyle bugünlere ulaştı; ligde bugüne kadar birçok rekor, unutulmaz maç ve istatistik kayda geçti. Son şampiyon ise Galatasaray oldu.
tarihe kısa bakış:
Türkiye 1. Futbol Ligi ilk kez 1959 yılında düzenlendi. İlk sezonda maçlar, 8'er takımdan oluşan 'Kırmızı' ve 'Beyaz' olmak üzere iki grupta oynandı; gruplarını lider tamamlayan Galatasaray ile Fenerbahçe finalde karşılaştı. Ligin ilk şampiyonu, iki maçlık final serisinde üstün gelen Fenerbahçe oldu. 1959-1960 sezonundan itibaren grup sistemi kaldırılarak mevcut statüye geçildi. Ayrıca galibiyete verilen puan 1987-1988 sezonuna kadar 2 iken, bu sezondan itibaren 3 puana çıkarıldı ve lig adı 2002-2003 sezonunda resmi olarak Süper Lig oldu.
şampiyonluk tablosu ve takımlar:
Süper Lig tarihinde en fazla şampiyonluğa ulaşan takım Galatasaray olup, toplam 26 kez şampiyonluk sevinci yaşadı. Onu Fenerbahçe 19 ve Beşiktaş 16 şampiyonlukla izliyor. Trabzonspor 7, Bursaspor ve Başakşehir ise birer kez şampiyon oldu.
Not olarak, TFF Tahkim Kurulu'nun 2002 tarihli kararıyla Beşiktaş'ın 1956-1957 ve 1957-1958 sezonlarındaki şampiyonlukları 'TFF Yıldız Kriteri'ne dahil edildi; bu nedenle siyah-beyazlıların listede iki fazladan şampiyonluğu yer alıyor.
Bu sezon ligde ilk kez yer alacak takımlar arasında Amed Sportif Faaliyetler ve Çorum FK bulunurken, Erzurumspor FK beş yıl aradan sonra Süper Lig'e döndü. Geçen sezon ise Fatih Karagümrük, Kayserispor ve Antalyaspor küme düştü. Ayrıca tarih boyunca Galatasaray, Fenerbahçe ve Beşiktaş üçlüsü ligde hiç küme düşmeyen takımlar olarak dikkat çekiyor.
teknik direktörler ve rekorlar:
Süper Lig'de en çok şampiyonluk yaşayan teknik direktör Fatih Terim oldu; tamamı Galatasaray ile olmak üzere 8 kez şampiyonluk kazandı (1996-1997, 1997-1998, 1998-1999, 1999-2000, 2011-2012, 2012-2013, 2017-2018, 2018-2019). Terim'i şampiyonluk sayısında en yakın isimler Okan Buruk (5) ve Ahmet Suat Özyazıcı (4) takip ediyor. Buruk, Galatasaray ile 4, Başakşehir ile 1 şampiyonluk yaşadı.
Mustafa Denizli ise üç farklı takımla (Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş) şampiyon olan tek teknik direktör olarak öne çıkıyor. Ayrıca Christoph Daum, Mircea Lucescu ve Okan Buruk da birden fazla kulüple lig şampiyonluğu yaşamış teknik adamlar arasında yer alıyor.
Teknik direktörler bazında ardı ardına şampiyonluk rekoru Fatih Terim ile Okan Buruk arasında paylaşılmakta; her iki hoca da ligde üst üste 4 sezon şampiyon oldu. Terim'in serisi 1996-2000 arasında, Buruk'un serisi ise 2022-2026 arasında kaydedildi.
istatistikler, rekorlar ve unutulmaz anlar:
Süper Lig arşivinde birçok dikkat çekici istatistik bulunuyor. En yüksek puanla şampiyon olan takım Galatasaray; 2023-2024 sezonunda Teknik Direktör Okan Buruk yönetiminde 38 maçta 102 puan topladı. En düşük puanla şampiyon olan takım ise Trabzonspor olup, 1979-1980 ve 1980-1981 sezonlarında 39 puanla kupayı kaldırdı.
Beşiktaş ligin en uzun yenilmezlik serisini elinde bulunduruyor; 1990-1993 döneminde kesintisiz 48 maç mağlup olmama rekoru bulunuyor. Aynı takım 1991-1992 sezonunu namağlup şampiyon tamamlayan tek ekip olarak kayıtlara geçti. Galatasaray ise 1985-1986 sezonunda 36 maçta yenilmezken averajla ikinci sırada kaldı.
Gol ve galibiyet rekorlarında da Galatasaray öne çıkıyor: bir sezonda en çok galibiyet (33) ve üst üste en çok maç kazanma rekoru (17 maç, 2023-2024 sezonu 20-36. haftalar arası) sarı-kırmızılılarda. Ayrıca deplasmanda art arda galip gelme rekoru da Galatasaray'ın; 2023-2024 21. haftadan 2024-2025 19. haftaya kadar uzanan seride 17 maçlık bir dönem söz konusu.
Bir sezonda en çok gol atan takım Galatasaray oldu; 1962-1963 sezonunda 42 maçta 105 gol kaydettiler. Fenerbahçe de 1988-1989 sezonunda 36 maçta 103 gol atarak yüksek skorlu sezonlar arasında yer aldı.
Bireysel rekorlarda ise en çok gol atan oyuncu Tanju Çolak (1987-1988 sezonunda 39 gol). En çok gol atan yabancı futbolcu kaydı Mbaye Diagne'ye ait (30 gol, 2018-2019). Ligin ilk gol kralı Metin Oktay (1959, 11 gol) olup toplamda 6 kez gol krallığı yaşamıştır. Lig tarihinde son gol kralları ise Paul Onuachu ve Eldor Shomurodov, her biri 22 golle yer alıyor.
Süper Lig tarihinin en gollü maçı 1991-1992 sezonunda Fenerbahçe - Gaziantepspor karşılaşması oldu; İstanbul'da oynanan maçta toplam 12 gol kaydedildi (8-4). En farklı galibiyet kaydı ise Beşiktaş'a ait; 15 Ekim 1989'da Adana Demirspor'u 10-0 mağlup ettiler. Lig tarihinin en erken golü 2021-2022 sezonunun 16. haftasında, Muhammet Demir'in 10. saniyede kaydettiği gol ile gerçekleşti.
Forma giyme rekorunda ise Umut Bulut önde; kariyerinde Süper Lig'de toplam 515 maçta görev aldı.
bu sezonun kısa perspektifi:
69. sezonun açılış maçı olan Galatasaray - Çorum FK mücadelesi lig takvimini başlatacak. Yeni sezon, tarihsel rekorlar ve son yıllarda öne çıkan başarıların izleriyle takip edilecek; şampiyonluk yarışında ve rekor denemelerinde kulüplerin nasıl bir performans sergileyeceği merak konusu.
Özetle, Süper Lig tarihinin zengin arşivi; şampiyonluk sayıları, teknik direktör başarıları, uzun yenilmezlik serileri ve gol rekorlarıyla bu sezon da futbolseverlere çok sayıda konuşulacak anı vaadediyor.
FATİH TERİM