TBMM'ye çağrı: jeotermalde 2040 takvimi ve bütüncül kanun istenci

JED'in TBMM'ye çağrısı:

Jeotermal Enerji Derneği (JED) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kındap, yeni yasama yılı öncesinde TBMM'den sektörün önünü açacak kapsamlı düzenlemeler talep etti. Dernek, enerji politikaları içinde jeotermalin rolünün güçlendirilmesi için somut adımlar atılmasını, bürokrasinin sadeleştirilmesini ve yatırım ortamının güvene alınmasını istiyor. Talepler Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Dr. Alparslan Bayraktar, Bakan Yardımcısı Abdullah Tancan ve ilgili kurumlarla paylaşıldı.

öncelikli talep: yekdem süresinin 2040'a uzatılması:

JED'in bir numaralı talebi, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamındaki santrallerin işletmeye giriş süresinin 31 Aralık 2030 tarihinden 2040 yılına uzatılması yönünde. Dernek, bu değişikliğin mevcut ve planlanan jeotermal yatırımlar için uzun vadeli öngörülebilirlik sağlayacağını belirtiyor. Ayrıca güneşle hibrit jeotermal uygulamalarının geliştirilmesi ve jeotermalin entegre kullanımının teşvik edilmesi isteniyor.

idari koordinasyon ve izin süreçleri:

Kındap, mevcut idari yapının yatırıma zarar verdiğini vurgulayarak, ruhsatlandırma, izin, denetim, imar ve taşınmaz temini gibi süreçlerin tek bir merkezden koordine edilmesi gerektiğini söyledi. Özellikle lisanslı jeotermal santralin alanı, üretim ve reenjeksiyon kuyuları ile akışkan isale hatlarının taşınmaz temin işlemlerinin EPDK tarafından yürütülmesi öneriliyor. Bu sayede uygulamalardaki farklılıkların giderilmesi, yatırım sürelerinin kısalması ve maliyetlerin düşürülmesi hedefleniyor.

Dernek ayrıca rüzgar ve güneşte uygulanan "Süper İzin" benzeri kolaylaştırıcı düzenlemelerin jeotermale de genişletilmesini talep ederek, yatırım süreçlerinin hızlandırılmasını istiyor.

yatırım teşvikleri, risk paylaşımı ve yerli üretim:

Arama ve sondaj yatırımlarının önünü açacak teşvik mekanizmaları da JED'in paketinde önemli yer tutuyor. Petrol ve doğal gazda uygulanan vergi istisnalarına benzer desteklerin jeotermal arama, sondaj, rezerv geliştirme ve üretim kuyularına sağlanması, Jeotermal Arama Risk Fonu ile risk paylaşım ve sigorta mekanizmasının kurulması talep ediliyor. Bu kapsamda KDV, ÖTV, damga vergisi ve harç muafiyetleri de gündemde.

JED, sondaj ekipmanları ve yüksek sıcaklığa dayanıklı ölçüm cihazlarında yerli üretimin teşvik edilmesini ve yatırımcıların bu ekipmanlara erişiminin kolaylaştırılmasını öneriyor. Bu adımların hem maliyeti düşüreceği hem de yerli tedarik zincirini güçlendireceği belirtiliyor.

teknoloji, stratejik mineraller ve çevresel boyut:

Dernek, jeotermal akışkan içinde bulunan lityum, bor ve potasyum gibi ekonomik değere sahip elementlerin geri kazanılmasına ilişkin yasal belirsizliklerin giderilmesini talep ediyor. Bu yatırımların jeotermal işletmelerin tamamlayıcı unsuru olarak değerlendirilerek stratejik veya kritik mineral yatırımı statüsü ile desteklenmesi isteniyor.

Ayrıca dünyada hızla yayılan Geliştirilmiş Jeotermal Sistemler (EGS) ve kızgın kuru kayaç teknolojilerine yönelik ayrı mevzuat ve teşvik altyapısı oluşturulması öneriliyor. Reenjeksiyon yatırımlarının stratejik çevre yatırımı olarak kabul edilmesi, jeotermal kaynakların sürdürülebilirliği ve çevrenin korunması açısından kritik olarak nitelendiriliyor.

bölgesel kalkınma ve sosyal fayda:

JED, jeotermal faaliyetlerden tahsil edilen devlet payının bir bölümünün kaynağın bulunduğu bölgedeki altyapı, çevresel iyileştirme, kırsal kalkınma, mesleki eğitim ve sosyal destek projelerinde kullanılmasını istiyor. Ayrıca jeotermal kaynakların uygun olduğu yerlerde konut ısıtması, sera ve tarımsal üretim için yerel kullanıma pay ayrılması öneriliyor; böylece bölge halkının doğrudan fayda görmesi ve sosyal kabulün güçlenmesi hedefleniyor.

Kındap, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından ilan edilen 2035 Ulusal Enerji Hedefi kapsamında jeotermal kurulu gücünün bugünkü 1.800 MW seviyesinden 4.500 MW'a çıkarılmasının öngörüldüğünü hatırlatarak, sektörün bu hedefe ulaşmaya motivasyon, finansal güç ve yetişmiş insan kaynağıyla hazır olduğunu ifade etti. Yeni yasama yılının jeotermal yatırımlar için bir dönüm noktası olabileceğini belirten Kındap, TBMM'de temsil edilen tüm partilere ortak irade çağrısında bulundu.

JED'in beklentisi, bir bütün olarak Jeotermal Kanunu'nun yeni yasama yılında Meclis gündemine alınması ve kalıcı düzenlemelerle yatırım, çevre ve bölgesel kalkınma hedeflerinin aynı zeminde buluşturulmasıdır.

JEOTERMAL ENERJİ DERNEĞİ (JED) YÖNETİM KURULU BAŞKANI ALİ KINDAP