Teşvikiye'de bin 400 yıllık su yolları VR ile yeniden canlandırılıyor
tünellerin dijitalleştirilme süreci:
Yalova’nın Çınarcık ilçesine bağlı Teşvikiye beldesinde yer alan ve Roma döneminden kaldığı belirtilen yaklaşık bin 400 yıllık tarihi su tünelleri, lise öğrencilerinin geliştirdiği bir sanal gerçeklik projesiyle yeniden hayat buluyor. Çınarcık Mesteki Teknik ve Anadolu Lisesi öğrencileri, tünellerin detaylı görüntülerini 360 derece kaydederek yapıyı dijital ortama aktardı. Amaç, ziyaretçilere VR gözlüklerle tünelin hem mimari dokusunu hem de coğrafi ve tarihsel bağlamını birebir yaşatmak.
Proje, Coğrafya Öğretmeni Ayşe Soyak öncülüğünde gerçekleştirildi. Öğrenciler saha incelemeleri sırasında tünellerin görüntülenmesi, bölgenin tarihçesi ve mimari özellikleri üzerine araştırma yaptı; kaynak olarak ise Kültür ve Turizm Bakanlığı internet siteleri, yerel resmi belgeler ve bölge halkından derlenen bilgiler kullanıldı.
öğretmen ve öğrencilerin rolü:
Soyak, saha gezisinin projeye ilham verdiğini belirterek, "Coğrafya dersimizin saha incelemesi kapsamında daha önce Teşvikiye’nin tarihi tünellerine bir gezi düzenlemiştik. Buraya nasıl bir katkıda bulunabiliriz, burayı daha fazla nasıl tanıtabiliriz diye düşündük. Dolayısıyla burayı teknolojiyle birleştirip 3 boyutlu VR gözlüklerle sanal dünyaya taşımak istedik" dedi. Soyak, uygulamanın Türkiye’de ilk kez bu düzeyde uygulanacağının altını çizdi.
Projede görev alan öğrencilerden Maria Ata, kitaplardan edinilen bilginin saha deneyimiyle birleşmesinin önemine vurgu yaptı: "Kitap bir yere kadar anlamamızı sağlıyor. Ama burada görüp denediğimizde çok daha farklı bir duygu oluyor. Sanki o kültürle birleşmiş gibi." Diğer öğrenci Mallak Dhurgham ise görüntü çekimi ve videoların birleştirilmesi aşamalarında yer aldığını, projenin kendisi için değerli bir deneyim sunduğunu aktardı.
koruma, tanıtım ve turizm hedefleri:
Teşvikiye Belediye Başkanı Mustafa Nurten, tünellerin beldenin en önemli kültürel miraslarından biri olduğunu belirterek, dönem insanlarının suyu kayalardan ve ormanlık alanlardan geçirerek İstanbul’a ulaştırdıklarını söyledi. Nurten, alanda yaklaşık üç yıldır sürdürülen çalışmaların kolay ilerlemediğini; birçok bölümün kapanmış ve erişimin sınırlı olduğunu ifade etti. Destekler sayesinde restorasyon ve düzenleme çalışmalarının ilerlediğini belirten Nurten, bölgenin 2027 yılında turizme açılmasının hedeflendiğini aktardı.
Belediye başkanı ayrıca turizm projesinin kapsamına sosyal alanların, bir çay bahçesinin ve Mera Şelalesi’ne profesyonel yürüyüş yollarının dahil olduğunu söyledi. Proje tamamlandığında ziyaretçilerin su kemerlerini gezip çay-kahve eşliğinde vakit geçirebileceği, ekoturizm rotalarıyla şelalelere ulaşabilecekleri bir günün geçirilebileceği bir yapı planlanıyor.
VR deneyiminin katkısı:
Hazırlanan VR uygulaması, fiziki restorasyon ve alandaki düzenlemeler tamamlanana dek ziyaretçilere alternatif bir deneyim sunacak. Soyak, "VR gözlüğü taktıkları zaman ziyaretçilerimize buranın hem coğrafi oluşumunu hem tarihi gelişimini hem mimari dokusunu hem de atmosferini 360 derece yaşama hissi verecek" sözleriyle projenin amacını özetledi. Belediye ise öğrencilerin hazırladığı modelin bölge tanıtımına katkı sağlayacağını ve gezi turlarının şimdiden envanterlerine aldığı bir çalışma olduğunu belirtti.
Projeyle birlikte Teşvikiye’deki su tünellerinin sadece fiziksel olarak değil, dijital ortamda da gelecek kuşaklara aktarılması hedefleniyor. Küçük bir bütçeyle hayata geçirilen çalışmanın, benzer tarihi ve coğrafi mekanların tanıtımına örnek teşkil etmesi bekleniyor.
ÖĞRENCİLER, TARİHİ TÜNELLERİ 360 DERECE GÖRÜNTÜLEYEREK DİJİTAL ORTAMA AKTARIRKEN, ZİYARETÇİLERİN TARİHİ YAPIYI VR GÖZLÜKLERLE GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE UZANAN BİR DENEYİMLE KEŞFETMESİ HEDEFLENİYOR.