Tokat Pazarının kalbinde bir çınar: yerel belleğin yaşayan simgesi

Tarihi ve tescil süreci:

Tokat’ın Pazar ilçesinde 1884 yılında Beyoğlu Mehmet Ağa tarafından dikilen çınar, 142 yıllık geçmişiyle ilçe merkezinde dikkat çekiyor. Sivas Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararıyla 2010 yılında korunması gerekli anıt ağaç olarak tescillenen ağaç, yöre halkı tarafından 'kavlağan ağacı' olarak anılıyor.

Halk hafızası ve rivayetler:

Çınarın yolun ortasında konumlanması, hem yerel yaşamda hem de sözlü tarihte güçlü bir yer edinmesini sağladı. Yöre sakinleri ve büyüklerden aktarılanlara göre, ağaç çevresinin geçmişte mahkeme önü ve hapishane olarak kullanıldığı; bazı rivayetlerde ise ağacın darağacı olarak anıldığı söyleniyor. Doğa fotoğrafçısı Mehmet Emin Coruş konuyla ilgili olarak şunları aktarıyor: 'Şu anda Tokat’ın Pazar ilçesindeyiz. Arkamda görmüş olduğunuz ağaç, ben kendimi bildim bileli buradadır. Tahminen 150 yıllık olduğunu söylüyorlar. Büyüklerimizden duyduğumuz kadarıyla önceden burası mahkeme önü ve hapishane olarak da kullanılıyormuş. Yine büyüklerimden duyduğum kadarıyla bu ağaç darağacı olarak geçiyormuş.'

Yerel simge ve adres tarifi:

Yolun ortasındaki konumu nedeniyle çınar, Pazar sakinlerinin adres tariflerinde sıkça başvurdukları bir işaret haline geldi. İlçe dışından gelen ziyaretçilerin ilgisini çeken ağaç, hem görselliği hem de taşıdığı tarihsel bellek nedeniyle Pazar ilçesinin simgesi olarak nitelendiriliyor. Coruş, ağacın yıllardır ilçede var olduğunu vurgulayarak, '2010 yılında da ağacımız anıt ağaç olarak tescillendi. Pazar ilçemizin simgesi oldu' ifadelerini kullanıyor.

PAZAR İLÇESİNDE 1884 YILINDA DİKİLEN VE 2010 YILINDA ANIT AĞAÇ OLARAK TESCİLLENEN ÇINAR, YOLUN ORTASINDAKİ KONUMUYLA DİKKAT ÇEKİYOR