Toroslarda kekik mesaisi: Akseki'nin aroması aile bütçesine dönüşüyor
Kekik hasadı başladı:
Antalya'nın Akseki ilçesinde, Toros Dağları'nın yüksek kesimlerinde kekik toplama sezonu açıldı. Her yıl olduğu gibi kadın ve erkek grupları sabahın erken saatlerinde dağlara çıkarak doğal ortamda yetişen kekikleri topluyor.
Akseki'nin 800 ile 2 bin metre rakım arasındaki alanlarda yetişen kekikler, bölge halkı için hem kışlık tüketim hem de gelir kaynağı sağlıyor. Toplanan bitkiler çoğunlukla bıçak veya makasla köklere zarar verilmeden kesiliyor; daha sonra kurutularak saklanıyor veya satışa sunuluyor. Bir demet kekik yaklaşık 50 lira fiyatla alıcı buluyor.
Geleneğin ve gelirin buluştuğu yayla:
Göktepe Yaylası'na her yıl gelip kekik topladıklarını söyleyen Ayşe Çelik, "Her yıl kekik zamanı geldiğinde Göktepe Yaylası’na çıkarak kekiklerimizi topluyoruz. Hem kendi ihtiyacımızı karşılıyoruz hem de fazla topladığımız kekikleri satarak aile bütçemize katkı sağlıyoruz. Burada doğal ortamda yetişen kekiklerin kokusu ve aroması çok farklı. Kekik toplamak bizim için hem gelenek hem de önemli bir gelir kaynağı" dedi.
Akseki kekiğinin bilimsel değeri ve pazar rolü:
Akdeniz Üniversitesi'nden emekli olan Prof. Dr. Oktay Yeğen'in yaklaşık 30 yıllık araştırmaları, Akseki'de yetişen karabaş kekik türü Thymus spicata'nın kekik yağı açısından öne çıktığını gösteriyor. Yeğen, yapılan çalışmalarda 20'den fazla bitki türü üzerinde araştırma yürütüldüğünü ve karvakrol oranının yüzde 70'in üzerinde ölçüldüğü örneklerin bulunduğunu vurguluyor.
Kaliteyi belirleyen rakım ve bileşim:
Yeğen, özellikle 600 ile 900 metre arasındaki rakımlarda yetişen kekiklerin kalitesinin yüksek olduğunu belirtiyor. Kekik yağında 20'den fazla bileşen bulunduğunu, aynı aromayı veren çok sayıda tür olsa da içeriğin farklılığı nedeniyle kalitelerin değiştiğini ifade ediyor.
Türkiye'nin konumu ve ihracat:
Yeğen, dünyada yaklaşık 100 bitkinin "kekik" adıyla anıldığını, Türkiye'de ise bunların yaklaşık 33 çeşidinden kekik yağı elde edildiğini söylüyor. Türkiye, kekik üretimi ve ihracatında önemli bir konumda; Türk kekiği başta Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Avrupa ülkelerine ihraç ediliyor.
Toros Dağları'nın doğal ortamında yetişen kekik, Akseki'de hem yöre halkının yıllardır süregelen bir geleneği hem de ekonomik bir kaynak olmayı sürdürüyor. Toplanan kekikler yerel pazarda doğrudan satılmasının yanı sıra kurutulup işlenerek yağ üretiminde de değerlendiriliyor ve bölge ekonomisine katkı sunmaya devam ediyor.
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ'NDEN EMEKLİ OLAN, YAKLAŞIK 30 YILDIR KEKİK VE KEKİK YAĞI ÜZERİNE BİLİMSEL ÇALIŞMALAR YÜRÜTEN PROF. DR. OKTAY YEĞEN, AKSEKİ VE ÇEVRESİNDE YETİŞEN KARABAŞ KEKİĞİNİN ÖNEMLİ ÖZELLİKLERE SAHİP OLDUĞUNU SÖYLEDİ.