Troya'da müziğin izleri: yaklaşık 2 bin 800 yıllık kemik flüt ve 4 bin 500 yıllık idol

Troya'da müziğin izleri: yaklaşık 2 bin 800 yıllık kemik flüt ve 4 bin 500 yıllık idol

kazı çalışmalarının kapsamı:

Çanakkale’de, 5 bin 600 yıllık geçmişe sahip Troya Ören Yeri’nde sürdürülen kazı çalışmaları 2026 sezonunda da devam etti. Kültür ve Turizm Bakanlığı izin ve desteğiyle, Geleceğe Miras Projesi kapsamında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi adına, İÇDAŞ’ın ana sponsorluğunda yürütülen çalışmalarda dört farklı alanda, Troya’nın değişik dönemlerine ait katmanlarda araştırma yapıldı.

Kazı Başkanı Prof. Dr. Rüstem Aslan tarafından açıklanan buluntular arasında, Troya kazı tarihçesi açısından iki önemli obje öne çıktı: yaklaşık 2 bin 800 yıllık bir kemik flüt ve 4 bin 500 yıllık insan biçimli bir idol başı.

buluntuların arkeolojik önemi:

Prof. Dr. Rüstem Aslan, Arkaik dönem olarak tanımlanan M.Ö. 8’inci yüzyıla ait tabakada bulunan kemik flütün, Troya kazıları tarihinde ilk ve tek müzik aleti olma özelliği taşıdığını vurguladı. Aslan, kemik-flüt türü aletlerin Anadolu ve Avrupa’da çok daha eski örnekleri olduğunu söyleyerek, Troya bağlamında bu örneğin 160 yıllık kazı serüveninde bir ilk olduğunu belirtti.

İkinci önemli buluntu ise İlk Tunç Çağı'na tarihlenen, ikinci Troya kentinin kent girişleri içinde, bir yangın tabakasından çıkarılan 4 bin 500 yıllık idol başı oldu. Aslan, benzeri buluntuların Troya kazı tarihçesinde sayıca 3-5 civarında olduğunu; bulunma koşulu ve katman bağlamı nedeniyle bu yeni verinin önem taşıdığını ifade etti.

Aslan, kemik flüt buluntusunu doğrudan bir esere bağlamanın güç olduğunu ancak ilginç bir tesadüf olarak, Odyssey filmi prodüksiyonunda kullanılan 8’inci yüzyıla ait flüt örneğiyle zaman açısından örtüştüğünü aktardı. Homeros uzmanlarının Homeros’u 8’inci yüzyıla yerleştirme eğiliminden hareketle, destanlardaki müzik aletleri ve anlatıların bu tür somut buluntularla ilişkilendirilmesinin arkeolojik açıdan önem taşıdığına dikkat çekti.

Aslan ayrıca, kemikten yapılan flütlerin tarihsel kökenlerinin çok eskilere dayandığını; Avrupa’daki Paleolitik döneme ait kemik-flüt buluntularının neredeyse birkaç yüz bin yıllık bir geçmişe işaret ettiğini, Anadolu’da da erken dönem kemik-flüt aletlerinin bilindiğini ancak Troya’da şimdiye kadar böyle bir alete rastlanmadığını tekrarladı. Bu nedenle, söz konusu flütün Troya kazıları açısından ilk ve tek müzik aleti olması önemini koruyor.

2026 kazı sezonunda çıkarılan bu iki obje, Troya’nın farklı dönemlerine ve toplumsal pratiklerine dair tartışmalara yeni veriler eklerken, kazıların devam eden çalışmalarıyla daha fazla bağlam ve değerlendirme imkanı doğacağı belirtildi.

ÇANAKKALE’DE, 5 BİN 600 YILLIK GEÇMİŞE SAHİP TROYA ÖREN YERİ’NDE 160 YILI AŞKIN YÜRÜTÜLEN KAZI ÇALIŞMALARINDA TROYA’DA İLK MÜZİK ALETİ BULUNDU.