Türkiye-Çekya ilişkilerinde hedef 10 milyar dolarlık ticaret hacmi ve savunma iş birliklerini derinleştirmek
Türkiye-Çekya parlamenter diyaloğu Prag'da sürüyor:
TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlığındaki heyet, Çekya Senatosu Dış İlişkiler, Savunma ve Güvenlik Komisyonu davetiyle Prag'a resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Heyetin programında parlamentolar arası ilişkilerin güçlendirilmesi, ikili iş birliği imkanlarının artırılması ve bölgesel ile küresel gelişmelerin değerlendirilmesi yer alıyor.
Heyette AK Parti Balıkesir Milletvekili Mustafa Canbey, AK Parti İzmir Milletvekili Ceyda Bölünmez Çankırı, Yeni Parti Düzce Milletvekili Talih Özcan ve MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın de bulunuyor. Ziyaret öncesinde Türkiye’nin Prag Büyükelçiliği tarafından heyete kapsamlı bilgilendirmeler yapıldı; Büyükelçi Metin Feyzioğlu ve büyükelçilik personeli Türkiye-Çekya ilişkilerinin mevcut durumunu aktardı.
ekonomi ve ticaret hedefleri:
Oktay, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde büyüme eğilimi olduğunu vurgulayarak, hedefleri hakkında bilgi verdi. İlişkilerin ekonomik boyutunda başlangıçta öngörülen 5 milyar dolar hedefine kısa sürede ulaşıldığını, şu anki ticaret hacminin 6,5 milyar dolar seviyesinde olduğunu ve hedefin 10 milyar dolar seviyesine çıkarmak olduğunu belirtti. Bu hedef doğrultusunda ticaretin hem nicelik hem nitelik olarak geliştirilmesi planlanıyor.
Oktay, bu artışın hızla gerçekleşebileceğini ve öncelikli sektörler arasında savunma sanayii ile havacılığın öne çıktığını ifade etti. Görüşmelerde Sanayi ve Ticaret Bakanı, Senato ve Temsilciler Meclisi temsilcileri, Türkiye-Çekya dostluk grubu ve Çekya’nın AB komisyonu ile temasların programda bulunduğu aktarıldı.
savunma sanayii ve özel sektör iş birlikleri:
Savunma sanayii, iki ülke ilişkisinde önemli bir başlık olarak öne çıkıyor. Oktay, ASELSAN ile Çek grubu arasında mevcut bir anlaşma bulunduğunu ve bunun ötesinde ortak yatırım ve somut projelere dönüştürülebilecek yeni alanların tartışıldığını söyledi. Özellikle hava savunma sistemleri, yakın ve alçak irtifa hava savunma unsurları ile Makine ve Kimya Endüstrisi başta olmak üzere farklı kurumların iş birliği imkanlarının görüşüleceği bildirildi.
Türkiye’nin savunma sanayiindeki aktörleri ile Çek muhataplar arasında ortak üretim ve teknoloji transferi imkanlarının ele alınacağı, parlamenter diplomasi kanallarıyla bu sürecin hızlandırılmasının amaçlandığı ifade edildi. Oktay, NATO zirvesi ve üst düzey temaslarla desteklenen ikili ilişkilerin parlamento boyutunda da eşgüdümlü şekilde ilerletileceğini vurguladı.
havacılık, turizm ve teknoloji odağında iş birlikleri:
Havacılık alanında da ilerleme kaydedildiği belirtiliyor. Oktay, Pegasus Hava Yolları ile Çek havayolları arasında 2025'te yapılan anlaşmanın son aşamaya geldiğini; Türkiye’de Rekabet Kurulu onayından geçtiğini ve Çek tarafında da sonuçlandırılması beklendiğini söyledi. Havayolu anlaşmasının turizm ve kültürel ilişkilerin gelişmesine katkı sağlayacağı, bunun aynı zamanda Türkiye-AB ilişkileri bağlamında da değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Turizmde ise iki yönlü hareketlilik devam ediyor: Türkiye'yi ziyaret eden Çek turist sayısı yaklaşık 400 bin seviyesinde, Türkiye’den Çekya’ya giden Türk turist sayısı ise yaklaşık 100 bin olarak aktarıldı. Oktay, bu hareketliliğin ticaret, kültürel değişim ve halklararası ilişkiler açısından olumlu etkisinin sürdüğünü belirtti.
teknoloji, Ar-Ge ve müteahhitlik fırsatları:
Oktay, Çekya'nın mühendislik ve Ar-Ge deneyimi ile Türkiye'nin son 10-15 yılda geliştirdiği teknoloji altyapısının uyumlu projeler üretebileceğini söyledi. Teknoloji, inovasyon ve araştırma-geliştirme alanlarında somut proje imkanlarının masaya yatırılacağı, parlamenter düzeyde engellerin kaldırılması ve yatırımcıların önünün açılmasına dönük adımların değerlendirileceği aktarıldı. Ayrıca müteahhitlik ve diğer sektörlerde de iş fırsatları bulunduğu belirtildi.
parlamenter diplomasi ve bölgesel gündem:
Heyetin programında Senato komisyon başkanları, Temsilciler Meclisi başkanı ve üyeleriyle görüşmeler, Türkiye-Çekya dostluk grubu buluşması ve Çekya’nın AB komisyonu ile temaslar yer alıyor. Oktay, Dışişleri Komisyonu olarak ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmeleri de ele alacaklarını söyledi.
Görüşmelerde ele alınması beklenen bölgesel konular arasında İran, Hürmüz Boğazı, Gazze ve İsrail'in bölgedeki politikaları, Balkanlardaki gelişmeler ile Avrupa güvenlik mimarisi ve NATO çerçevesindeki ileriye dönük yapılandırma yer alıyor. Oktay, Rusya-Ukrayna savaşında Türkiye'nin hem Rusya hem Ukrayna ile iletişim kanallarını açık tutan bir arabulucu konumunda olduğuna dikkat çekerek, parlamenter diplomasinin bu tür bölgeler arası sorunlara çözüm arayışında katkı sağlayabileceğini belirtti.
ziyaretin seyri ve beklentiler:
Bu, iki ülke komisyonları arasında gerçekleşen ikinci toplantı olma niteliği taşıyor. Oktay, geçen Mayıs’ta Türkiye’de yapılan ilk toplantıdan sonra tarafların konuların genişliğini görerek Çekya’da daha detaylı ve gündem odaklı ikinci toplantıyı hızlıca düzenleme kararı aldıklarını açıkladı. Görüşmelerin uzatılmadan sürdürülmesi ve üçüncü, dördüncü toplantıların da gündeme alınması hedefleniyor.
Oktay, Çekya'da kendilerini ağırlayan yetkililere ve Büyükelçiliğe teşekkür ederek, Türkiye’nin temsilcilerinin yurt dışındaki çalışmalarından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Ziyaretin ilerleyen günlerinde Çekya Senatosu ve Temsilciler Meclisi’nde yapılacak temaslarla parlamentolar arası iş birliğinin, bölgesel ve küresel gündemin muhataplarla değerlendirilmesinin daha da derinleşmesi bekleniyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay, Türkiye'nin Prag Büyükelçiliği'nde yaptığı yaptığı açıklamada, "Çekya ve Türkiye boyutuna baktığımızda özellikle ilişkilerin ekonomik boyutunda 5 milyar dolarlık bir hedef olması neredeyse an itibarıyla o 5 milyar doları aşmış durumda. 6,5 milyar dolara gelen bir ticaret hacmimiz var ama onu şu an 10 milyar dolar seviyesine ve onun üzerine çıkarma hedefimiz var" dedi.