Türkiye'nin yeniden inşa ve sosyal konut deneyimi cop31'de küresel dayanışma çağrısı yaptı

Kurum'un COP31 konuşmasında ana mesaj

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, Antalya'daki 'Kentsel Dirençlilik, İklim Değişikliğine Uyum ve İklim Eylemi Liderler Etkinliği'nde Türkiye'nin yeniden inşa tecrübesini ve sosyal konut yaklaşımını dünya liderleriyle paylaştı. Etkinlik, Birleşmiş Milletler Habitat ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı iş birliğinde Akdeniz Salonu'nda gerçekleştirildi. Toplantının açılış konuşmalarını Kurum ve Birleşmiş Milletler Habitat İcra Direktörü Anaclaudia Rossbach yaptı; moderatörlüğünü ise COP30 Başkanı Andre Correa do Lago üstlendi.

Kurum, konuşmasında iklim değişikliğinin etkilerinin en somut olarak şehirlerde ve yerleşim alanlarında hissedildiğini vurguladı. Seller, kuraklık ve aşırı sıcaklıkların konut, üretim ve sağlık üzerinde yaptığı baskıya dikkat çekerek, uyumun kalkınma politikalarının merkezine alınması gerektiğini belirtti. COP31 Başkanlığı olarak hedefin, uluslararası taahhütleri sahada karşılığı olan sonuçlara dönüştürmek olduğunu ifade etti.

Asrın İnşa Seferberliği'nden somut sonuçlar:

Kurum, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin Türkiye'ye ağır bir sınav verdiğini hatırlatarak, deprem sonrası yürütülen çalışmalara ilişkin ayrıntılar paylaştı. Cumhurbaşkanlığı koordinasyonunda yürütülen Asrın İnşa Seferberliği kapsamında 2 yıl gibi kısa sürede 455 bin konut, köy evi ve iş yerini tamamlayıp teslim ettiklerini söyledi. Bu sürecin yalnızca konut inşasıyla sınırlı kalmadığını; yollar, altyapı, meydan ve çarşıların da yeniden ayağa kaldırıldığını, tarihi doku ve mahalle kültürünün korunmasına özen gösterildiğini aktardı.

Kurum, yeniden inşa deneyiminin multidisipliner bir yaklaşımı gerektirdiğini vurguladı: afet riski yönetimi, enerji verimliliği, su ve ulaşım altyapısı ile kamu hizmetlerinin eş zamanlı planlanmasının önemine dikkat çekti. Yaptıkları konutların enerji verimli, Sıfır Atık uyumlu ve iklim dostu malzemelerle inşa edildiğini belirterek, bu hassasiyetin Türkiye'yi dünyaya örnek kıldığını söyledi.

Sosyal konut hamlesi ve yerel uygulamalar:

Kurum, şehirlerin dirençli hale gelmesinin bir diğer koşulunun da güvenli ve erişilebilir konut olduğunu belirterek, TOKİ aracılığıyla bugüne kadar üretilen 1 milyon 750 bin sosyal konut sayısını paylaştı. Bu konutların ısı yalıtımlı, Sıfır Atık uyumlu ve sosyal donatıları ile yeşil alanlara sahip olduğunu vurguladı. Ayrıca, 'Yüzyılın Konut Projesi' kapsamında 81 ilde 500 bin yeni sosyal konut için çalışmaların sürdüğünü ve İstanbul'da kiralık sosyal konut modelinin uygulamaya konulduğunu ifade etti.

Kurum, dar gelirli ailelerin güvenli konuta erişimini kolaylaştırmanın amaçlandığını; deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmalarıyla sosyal konut hamlesinin ortak hedefe hizmet ettiğini dile getirdi. Türkiye'nin yeniden inşa sürecinden çıkan dersin, insanı, ekonomiyi, kültürü ve doğayı birlikte koruyan bütüncül şehir tasarımları olduğu vurgulandı.

SURFF ve uyum finansmanı çağrısı:

Konuşmasında uyum finansmanının artırılması gerektiğine işaret eden Kurum, iyi hazırlanmış planlar ve güçlü iradenin yeterli finansmanla desteklenmesi gerektiğini söyledi. Uyumun aynı zamanda bir dayanışma meselesi olduğunu belirterek, uyum finansmanının yeterli, öngörülebilir ve erişilebilir olması gerektiğini vurguladı. Hibeler ve uygun koşullu kaynakların ülkelerin ve yerel yönetimlerin ihtiyaçlarını gözetmesi gerektiğini aktardı.

Kurum, Eylül ayında New York'ta başlatılan 'Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Mekanizması' SURFF'e değinerek, İLBANK, BM-Habitat ve Dünya Bankası iş birliğiyle şehirlerin önceliklerini yatırım yapılabilir projelerle buluşturmayı hedeflediklerini hatırlattı. Özellikle küçük ve orta ölçekli şehirlerin teknik kapasite, güvenilir risk verisi ve proje hazırlama desteğine erişiminin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Yerel yönetimlerin iklim finansmanına erişiminin artırılması ve uluslararası finans kuruluşlarının uyum yatırımlarını değerlendirirken önlenen kayıpları ve sağlanan toplumsal faydayı dikkate alması çağrısında bulundu. Antalya'da birikimin daha geniş ve somut ortaklıklara dönüştürülmesi hedefinin altını çizdi.

Konuşmasını, zirveden ortak bir kararlılıkla ayrılma ve öncelikleri uygulanabilir projelere dönüştürme çağrısıyla bitiren Kurum, uluslararası aktörleri, kalkınma ortaklarını ve özel sektörü bu çabaya daha güçlü katkı sunmaya davet etti. COP31 Başkanlığı olarak atılan adımların karşılığını güvenli evlerde ve güçlü altyapıda görmek istediklerini belirterek, 'Hiç kimse güvenli ve dirençli şehirleri bir ayrıcalık zannetmesin; bunlar her toplumun hakkı ve ortak sorumluluğumuzdur' mesajını paylaştı.

BAKAN KURUM, "EYLÜL AYINDA NEW YORK’TA SÜRDÜRÜLEBİLİR KENTSEL DİRENÇLİLİK FİNANSMAN MEKANİZMASI SURFF’Ü BAŞLATTIK. ŞEHİRLERİMİZİN ÖNCELİKLERİNİ, YATIRIM YAPILABİLİR PROJELERLE BULUŞTURMAYI HEDEFLİYORUZ. BUGÜN ANTALYA’DA BU BİRİKİMİ, DAHA GENİŞ VE DAHA SOMUT ORTAKLIKLARA TAŞIMAK İSTİYORUZ" DEDİ.