tütün üretiminin iklim ve doğal kaynaklara maliyeti
cop31'de tütünün yaşam döngüsü ve çevresel yükü:
Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Başkanı ve DÜBAM Müdürü Prof. Dr. Tijen Acar, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında T.C. Sağlık Bakanlığı'nın panelinde tütün tarımı ve üretiminin çevresel etkilerini ayrıntılarıyla değerlendirdi. Panelin başlığı 'Tütün ve İklim: Sağlık ve Çevre İçin Ortak Kazanımlar' olarak belirtildi ve Acar, tütünün tarladan atığa uzanan yaşam döngüsünün her aşamasında kaynak tüketimi, sera gazı salımı ve atık oluşumuna yol açtığını aktardı.
su, toprak ve ormanlara etkileri:
Acar, tütün tarımının gıda üretiminde kullanılabilecek toprak ve su kaynakları üzerinde baskı oluşturduğunu vurguladı. Bir sigaranın yaşam döngüsü boyunca ortalama 3,7 litre su tükettiğini ve bu tüketimin yaklaşık %98'inin tarım aşamasında gerçekleştiğini paylaştı. Ayrıca tütün yetiştiriciliğinde kullanılan gübre ve pestisitlerin su kaynaklarına karışabildiğini, uzun süreli ekimin toprağın verimliliğini düşürebildiğini belirtti.
Hasat sonrası yaprak kurutma sürecinde odun kullanımı öne çıkıyor; Acar, Dünya Sağlık Örgütü verilerine atıfta bulunarak tütün tarımının küresel ormansızlaşmanın yaklaşık %5inden sorumlu olabildiğini aktardı. Bu bulgu, tütün üretiminin orman kaybı ve biyolojik çeşitlilik üzerindeki dolaylı etkilerine dikkat çekiyor.
türkiye için su ve karbon ayak izi:
Türkiye'nin 2023 yılı sigara üretimi örneklenerek yapılan değerlendirmede Acar, 189 milyar sigaranın yaşam döngüsünün yaklaşık 2,6 milyon ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımına ve 700 milyon metreküp su ayak izine karşılık gelebileceğini aktardı. Bu hesap, tütün üretiminin iklim üzerindeki doğrudan etkisini ulusal ölçekte somutlaştırıyor ve üretim-yönetim politikalarının iklim hedefleriyle ilişkilendirilmesi gerektiğini işaret ediyor.
çalışan sağlığı ve politika vurgusu:
Acar, tütün tarımının yalnızca çevresel değil, aynı zamanda çalışan sağlığı açısından da riskler taşıdığını belirtti. Hasat sırasında ıslak tütün yapraklarına temas eden işçilerin deri yoluyla nikotine maruz kalabildiği ve bunun 'yeşil tütün hastalığı'na yol açabildiği aktarıldı. Konuşmasında tütün kullanımının azaltılmasının hem insan sağlığını koruyacağını hem de su, toprak ve ormanlar üzerindeki baskıyı ve sera gazı salımlarını azaltacağını vurgulayan Acar, paneli şu sözlerle tamamladı: Sigara bırakma desteği bir iklim eylemidir.
Sunum, tütün kontrolü ile iklim politikalarının kesişimine dair somut bir tartışma zemini oluşturdu; Acar'ın değerlendirmeleri, tütünün üretim aşamasındaki çevresel maliyetlerin hesaplanmasının ve bırakma desteklerinin iklim eylemleri içinde değerlendirilmesinin önemine işaret ediyor.
DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI BAŞKANI VE BAĞIMLILIK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (DÜBAM) MÜDÜRÜ PROF. DR. TİJEN ACAR, ANTALYA’DA DÜZENLENEN BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KONFERANSI’NDA (COP31) TÜTÜN TARIMI VE ÜRETİMİNİN DOĞAL KAYNAKLAR İLE İKLİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİ ELE ALDI.