Tütüne bağlı akciğer kanseri riskine karşı erken tanı ve bırakma çağrısı
uzmandan uyarı: tütün kullanımı akciğer kanserinin başlıca nedeni
Medicana International Ankara Hastanesi Göğüs Hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Gazi Gülbaş, Kasım Ayı Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı açıklamada akciğer kanserinin dünya ve Türkiye verilerini hatırlattı. Gülbaş, akciğer kanserinin dünya genelinde kansere bağlı ölümlerin başında geldiğini; her yıl yaklaşık 2,6 milyon kişiye tanı konulduğunu ve 1,9 milyon kişinin bu hastalık nedeniyle yaşamını yitirdiğini söyledi. Türkiye'de ise yılda yaklaşık 34 bin yeni vaka görüldüğünü ve 23 bin kişinin yaşamını kaybettiğini vurguladı.
risk faktörleri ve dikkat edilmesi gereken belirtiler:
Gülbaş, akciğer kanserinin gelişiminde en önemli nedenin tütün kullanımı olduğunu belirterek, akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 85-90’ının tütün kullanımıyla ilişkili olduğunu ifade etti. Sigara içenlerde hastalığa yakalanma riski, hiç sigara içmeyenlere göre 15-30 kat daha yüksektir. Ancak hastalığın yalnızca aktif içicilerde görülmediğine dikkat çeken Gülbaş, pasif içicilik, radon gazı, asbest, bazı kimyasal maddelere mesleki maruziyet, hava kirliliği ve genetik yatkınlığın da rol oynayabildiğini söyledi. Üç haftadan uzun süren ya da karakteri değişen öksürük, balgamda kan, nefes darlığı, göğüs veya sırt ağrısı, ses kısıklığı, halsizlik, iştahsızlık ve açıklanamayan kilo kaybı gibi şikayetlerin ihmal edilmemesi gerektiğine dikkat çekti.
tarama, tanı ve tedavi yaklaşımları:
Erken tanının tedavi başarısını ve yaşam süresini belirgin şekilde etkilediğini belirten Gülbaş, özellikle 50-80 yaş arasında olan, en az 20 paket-yıl sigara öyküsü bulunan ve halen sigara içen ya da son 15 yıl içinde bırakmış kişilerin tarama açısından değerlendirilmesinin önerildiğini söyledi. Taramanın uygun risk grubundaki kişilere hekim değerlendirmesi eşliğinde yapılmasının önemine vurgu yaptı ve akciğer grafisinin, düşük doz bilgisayarlı tomografinin yerini tutmadığını belirtti.
Erken evrede tespit edilen hastalarda cerrahi ile tam iyileşme şansı olduğunu, cerrahiye uygun olmayan bazı olgularda stereotaktik radyoterapi gibi yöntemlerin tercih edilebileceğini kaydetti. İleri evre vakalarda tümörün moleküler özelliklerine göre hedefe yönelik tedaviler, immünoterapi ve kemoterapi uygulandığını ve günümüzde akciğer kanserinin tek tip bir hastalık olarak değerlendirilmediğini, hastanın ve tümörün özelliklerine göre kişiselleştirilmiş tedavi planları yapıldığını anlattı.
korunma ve sigarayı bırakma çağrısı:
Gülbaş, tütün kullanımının önlenmesi ve sigaranın bırakılmasının akciğer kanseriyle mücadelede en etkili adım olduğunu vurgulayarak, sigara bırakıldığında akciğer kanseri riskinin zaman içinde belirgin şekilde azaldığını söyledi. Ayrıca pasif içicilikten korunma, hava kirliliğini azaltma ve iş ortamlarında asbest gibi kanserojen maddelere maruziyeti engellemenin önemine dikkat çekti. Son olarak sigara kullananlara ve risk grubundaki kişilere belirtileri ihmal etmemeleri, erken tanı için göğüs hastalıkları uzmanına başvurmaları ve düşük doz bilgisayarlı tomografi taraması hakkında bilgi almaları çağrısında bulundu.
MEDİCANA INTERNATİONAL ANKARA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. GAZİ GÜLBAŞ