Üç kıtadan getirdiği tohumlarla Samsun'da dünya bahçesi kurdu

Samsun'da emekli öğretmenin bahçesi 'dünya'ya açılıyor

Samsun'da yaşayan 74 yaşındaki emekli öğretmen Hakkı Albayrak, üç kıta ve 50 farklı ülkeden topladığı tohumlarla evinin bahçesinde adeta bir "dünya bahçesi" oluşturdu. Yaklaşık 20 yıldır sürdürdüğü denemeler sonunda 200 farklı meyve ve sebzeyi yetiştirmeyi denedi; bunların 120 çeşidini Karadeniz iklimine uyumlu hale getirmeyi başardı. Albayrak, üretimi serasız, doğal şartlarda sürdürüyor.

Denemeler ve iklim uyumu:

Üretime subtropikal türlerle başlayan Albayrak, Peru kökenli pepino ile ilk denemelerini gerçekleştirdi. Bahçesinde Çin fasulyesinden Kızılderili muzu (pawpaw), Hindistan ağaç kavunundan Meksika avokadosuna, California fındığından Japon elmasına, goji berry ve Frenk üzümüne kadar geniş bir ürün yelpazesi bulunuyor. Ayrıca mor, siyah, kahverengi, turuncu ve sarı domates çeşitleri ile mor patates gibi Türkiye'de yaygın olmayan formlar da yer alıyor. Albayrak, amaçlarının ithalatı azaltmak ve ülkeye katkı sağlamak olduğunu vurguluyor.

Avokado üretimi ve verim dalgalanmaları:

Albayrak, avokado üretiminde iklim koşullarının verimi doğrudan etkilediğini belirtiyor. Tam verim alınması halinde yılda yaklaşık 1 ton ürün elde edilebileceğini söylüyor; geçmiş yıllarda meyve tutumlarının fazla olmasına rağmen iklim ve bakım koşulları nedeniyle önemli kayıplar yaşandı. İki yıl önce dallarda yaklaşık 2 bin meyve tutumu olmasına rağmen sadece 300 adet hasat yapılabildiğini, sulamayı artırdıktan sonra dökülmelerin büyük ölçüde sona erdiğini belirtiyor. Bu yıl da yaklaşık 300 adet avokado hasadı bekliyor.

Pawpaw ve akademik ilgi:

Bahçede yetişen Kızılderili muzu (pawpaw) üzerine Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nden bir akademisyenin öğrenciler üzerinde yaptığı gözlem sonucu bu meyvenin uzun süre tokluk hissi verdiği saptandı. Bu gözlem konunun ilgisini artırdı ve pawpaw yetiştiriciliğine talep oluştu. Albayrak, bu tür gözlemlerin yerel üretimin çeşitlenmesine katkı sağladığını ifade ediyor.

Albayrak, avokadoların boyutuna da dikkat çekiyor: bahçede yetişenlerin en küçüğü 250 gramdan başlıyor. Geçen yıl 400 gramlık avokadoları 100 liradan sattığını, bu yıl ise büyüklüğe göre tanesini 70–100 lira arasında satışa sunmayı planladığını aktardı. Organik üretimle ilgilenen tüketicilerin bahçedeki meyve, sebze ve fidanlara yoğun ilgi gösterdiğini ekliyor.

Albayrak'ın çalışması, yerel iklime adapte edilebilen türlerin belirlenmesi ve tüketiciye farklı seçenekler sunulması açısından örnek teşkil ediyor. Deneme odaklı üretim yaklaşımı ve seracılık kullanmadan doğal şartlarda elde edilen sonuçlar, benzer iklim kuşaklarındaki üreticiler için yol gösterici nitelik taşıyor.

YURT DIŞINDA GÖREV YAPTIĞI VE ZİYARET ETTİĞİ ÜLKELERDE GÖRDÜĞÜ MEYVE VE SEBZELERİN TOHUMLARINI TÜRKİYE'YE GETİREN HAKKI ALBAYRAK, SERACILIK KULLANMADAN DOĞAL ŞARTLARDA ÜRETİM YAPIYOR.