Ana Sayfa

Uluslararası Adalet Divanı kararı: Myanmar'ın Arakanlı müslümanlara yönelik ihlalleri tescillendi

Giriş: Okuma: ~2 dk Editör: Ahmet Yılmaz
Paylaş
UAD, Gambiya davasında Myanmar'ın 2017'de Arakanlı Müslümanlara Rohingya karşı soykırım işlediğine hükmetti; karar mağdurlar için hukuki dayanak sağladı.

Uluslararası Adalet Divanı kararı ve TBMM'deki değerlendirme

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) Gambiya tarafından açılan davada verdiği nihai kararı TBMM'de düzenlediği basın toplantısında açıkladı. Yüksel, Divan'ın Myanmar'ın 2017 yılında Arakan eyaletinin kuzeyinde yürütülen operasyonlar sırasında Arakanlı Müslümanlara, yani Rohingya topluluğuna karşı soykırım işlediğine hükmettiğini belirtti.

Divanın tespitleri:

Yüksel, kararın katledilen, cinsel şiddete maruz kalan, köyleri yakılıp yıkılan ve vatandaşlıktan mahrum bırakılarak yurtlarından sürülen Arakanlı Müslümanların yaşadığı zulmün uluslararası yargı tarafından hukuken tespit edilmesi anlamına geldiğini vurguladı. Divan, 2017 operasyonlarında yaklaşık 10 bin kişinin yaşamını yitirdiğini, çocukların ağır şiddete maruz bırakıldığını, yaygın cinsel şiddet uygulandığını ve Arakanlı Müslümanların yaşam koşullarının sistematik biçimde ortadan kaldırıldığını belirledi.

Kararda vatandaşlık, eğitim, seyahat, sağlık ve temel kamu hizmetlerine erişimin sınırlandırılması ile doğumların engellenmesine yönelik uygulamalar da ayrımcı politikalar kapsamında değerlendirildi. Divan, operasyonların özellikle Arakanlı Müslümanları hedef aldığını, köylerin yaklaşık yüzde 40'ının yıkıldığını ve boşaltılan bölgelere başka toplulukların yerleştirildiğini tespit etti. Ayrıca kıdemli General Min Aung Hlaing başta olmak üzere üst düzey askeri yetkililerin yayılan nefret söylemleriyle koordinasyon içinde olduğuna dikkat çekildi.

Kararın uluslararası hukuk açısından sonuçları:

Yüksel, bu kararın hukuki öneminin Myanmar ve Arakan ile sınırlı kalmadığını; özellikle soykırım kastının ispatı, terörle mücadele iddialarının sorumluluğu ortadan kaldırmayacağı ve üst düzey yetkililerin açıklamalarının kast tespitindeki önemine ilişkin Divan tespitlerinin ilerideki davalarda emsal oluşturacağını söyledi. Divan, 2016'da 80 binden fazla Arakanlının yerinden edilmesini de dikkate alarak 2017 fiillerini sistematik bir politikanın parçası olarak değerlendirdi.

Yüksel, kararın ayrıca soykırım mağdurlarının tazminat hakları, delillerin korunması ve devletlerin soykırımı önleme yükümlülükleri bakımından da önemli içtihat niteliği taşıdığını; kararın Gambiya'nın 11 Kasım 2019'da İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) desteğiyle başlattığı hukuki mücadelenin sonucu olduğunu belirtti. Yüksel, kararla bugün Bangladeş kamplarında yaşayan 900 binden fazla Arakanlı Müslümanın adalet mücadelesine tarihi bir karşılık verildiğini ifade etti.

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı, Divan'ın delillerin bütününü değerlendirerek Myanmar'ın eylemlerinden çıkarılabilecek tek makul sonucun Arakanlı Müslümanları kısmen yok etme kastı olduğu sonucuna ulaştığını aktardı ve bu tespitin Gazze soykırım davası gibi diğer uluslararası süreçler için de önemli bir hukuki ölçüt teşkil edeceğini sözlerine ekledi.

TBMM ADALET KOMİSYONU BAŞKANI VE AK PARTİ İSTANBUL MİLLETVEKİLİ CÜNEYT YÜKSEL(SOLDA), "ULUSLARARASI ADALET DİVANI (UAD) MYANMAR'IN ARAKANLI MÜSLÜMANLARA ROHİNGYA KARŞI SOYKIRIM İŞLEDİĞİNE HÜKMETMİŞTİR" DEDİ.

Ahmet Yılmaz — Politika Editörü
Editör: Ahmet Yılmaz