Üniversiteden deprem sonrası hızlı bina hasar tespiti için sistem

BEUN akademisyenlerinin tescillenen buluşu

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu ve Dr. Öğr. Üyesi Seda Akduman tarafından geliştirilen "Deprem Sonrasında Hızlı Bina Hasar Tespiti Yapılmasını Sağlayan Bir Sistem ve Buna Yönelik Bir Yöntem" başlıklı buluş, TÜRKPATENT tarafından tescillenerek resmî koruma altına alındı.

Sistemin işleyişi ve teknik yaklaşım:

Geliştirilen sistem, deprem sonrası hızlı ve bilimsel değerlendirme ihtiyacına yanıt verecek şekilde tasarlandı. Sisteme girilen veriler arasında binanın ve konutun konumu, kat sayısı, bulunulan kat ve betonarme taşıyıcı sistemin niteliği ile çerçeve, perde veya karma sistem gibi yapısal özellikler yer alıyor. Ayrıca deprem tarihi ve saati ile ivmeölçerden elde edilen ivme verileri değerlendirmeye dâhil ediliyor; konuta ait zemin tipi ise önceden hazırlanan resmî zemin bilgi haritasından belirleniyor.

Bu girdiler kullanılarak kısa periyot harita spektral ivme katsayısı SS ile 1,0 saniye periyot için harita spektral ivme katsayısı S1 hesaplanıyor. Elde edilen değerler, ilgili yerel zemin sınıfı tablolarıyla çaprazlanarak yerel zemin etki katsayıları Fs ve F1 bulunuyor. Böylece harita spektral ivme değerleri, tasarım spektral ivme katsayılarına dönüştürülerek binanın deprem etkisi altındaki durumu hızlı şekilde analiz edilebiliyor.

Sistem, bina özellikleri, deprem verileri ve zemin koşullarını birlikte ele alarak saha değerlendirmelerini hızlandırmayı; acil müdahale, güvenlik tespiti ve önceliklendirme süreçlerine bilimsel altyapı sağlamayı hedefliyor. Bu sayede sahadaki ilk değerlendirmelerin daha nesnel ve tekrarlanabilir olmasına olanak tanıyor.

Üniversite yönetiminin değerlendirmesi ve beklentiler:

BEUN Rektörü Prof. Dr. Ahmet Ulusoy, çalışmayla ilgili değerlendirmesinde geliştiren akademisyenleri tebrik ederek; deprem sonrası binaların güvenliğine ilişkin hızlı ve doğru değerlendirmelerin can ve mal güvenliği açısından önemine vurgu yaptı. Ulusoy, üniversitenin bilimi toplumun ihtiyaçlarına dönüştürme hedefi bağlamında buluşun önemine dikkat çekti ve çalışmanın ülkeye katkı sağlayacağına inandığını belirtti.

Rektör Ulusoy ayrıca Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Bakanlık mensuplarına destekleri için teşekkür etti; bilimsel fikirlerin korunmasında katkıları nedeniyle Prof. Dr. M. Zeki Durak ve TÜRKPATENT ailesine şükranlarını sundu. Sınai mülkiyet haklarının korunmasına yönelik bilgilendirme ve destek çalışmaları için de Prof. Dr. Şenay Saraç'a teşekkür edildi.

Üniversite yetkilileri, tescilli buluşun deprem sonrası ihtiyaç duyulan hızlı değerlendirme süreçlerine teknoloji ve bilimsel yöntemlerle katkı sunmasını, ayrıca ülkenin araştırma ve yenilikçilik ekosistemine olumlu etkiler getirmesini beklediklerini ifade etti.

BEUN AKADEMİSYENLERİNDEN DEPREM SONRASI BİNA HASAR TESPİTİNE YENİLİKÇİ ÇÖZÜM