Üsküp’te zamana direnmiş bir miras: Sultan Murad Camii altı asırdır ayakta

Üsküp'ün tarihine düşen izler

Kuzey Makedonya'nın başkenti Üsküp'te yer alan Sultan Murad Camii, Osmanlı padişahı II. Murad tarafından 15. yüzyılda inşa edildi. Yaklaşık altı asırlık geçmişinde kültürel ve yapısal birçok sarsıntıya rağmen ayakta kalmasıyla kentin en önemli Osmanlı miraslarından biri olarak kabul ediliyor. Cami, tarih boyunca 3 yangın, 2 büyük deprem ve 4 savaş geçirdi; bu olaylar yapıda çeşitli onarım ve yeniden inşa süreçlerini beraberinde getirdi.

Tarihi örüntü: hasarlar ve onarımlar:

1689'daki büyük Üsküp yangınında ağır hasar gören camii, sonraki onarımlarla tekrar ibadete açıldı. 1963 yılında meydana gelen 6.1 büyüklüğündeki depremde minarenin üst kısmı zarar görmüş, dönem dönem gerçekleştirilen restorasyonlarla yapının özgün dokusu korunmaya çalışılmıştır. Bu süreçler, caminin mimari kimliğinin korunması açısından belirleyici oldu.

İmam Liman İsmail'in aktardıklarına göre caminin içindeki bazı öğeler tarihi derinliğini gözler önüne seriyor. İsmail, camide 400 senelik bir boya tabakasının ve 200 senelik bir levhanın bulunduğunu, levhada Fetih suresinden bir ayetin dört defa tekrar edildiğini söylüyor. Bu levhanın Balkanlar'da yalnızca iki örneğinin olduğuna dikkat çekiliyor; biri Üsküp'te, diğeri Bosna Hersek'te bulunuyor.

Restorasyon ve güncel önem:

Camii için son kapsamlı müdahale Türkiye İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından 2016'da başlatıldı ve 2019'da tamamlandı. Yapılan çalışmalar, hem yapısal güvenliği güçlendirmeyi hem de özgün iç ve dış süslemelerin korunmasını hedefledi. Restorasyonun ardından Sultan Murad Camii, Üsküp'te hem ibadet mekânı hem de tarih turizmi açısından öne çıkan bir durak haline geldi.

Türkiye'den gelen ziyaretçilerden Melih Özmen, camiyi gezdiğinde adeta bir zaman tünelinde hissettiğini belirtiyor. Özmen, hem 500 yıl öncesine ait dokunun hem de 2019 sonrası restorasyonun izlerinin görülebildiğini ve bu bileşimin ziyaretçilere özgün bir deneyim sunduğunu vurguladı. Minarenin üst kısmındaki onarımın 1963 depremine dayandığına dair somut izlerin halen görülebilmesi, yapının tarihsel katmanlarını gözler önüne seriyor.

Sultan Murad Camii, tarih boyunca aldığı darbeler sonrası yeniden ayağa kalkma hikâyesiyle Üsküp'ün kültürel kimliğine katkı sunmaya devam ediyor. Hem yerel halkın hem de uluslararası ziyaretçilerin ilgisini çeken yapı, koruma çalışmaları sayesinde gelecek kuşaklara aktarılacak şekilde korunuyor.

KUZEY MAKEDONYA’NIN BAŞKENTİ ÜSKÜP’TE BULUNAN OSMANLI DÖNEMİNDEN BUGÜNE GELEN SULTAN MURAT CAMİİ, YAKLAŞIK 6 ASIRLIK TARİHİNDE 3 YANGIN, 2 BÜYÜK DEPREM VE 4 SAVAŞA RAĞMEN AYAKTA KALMAYI BAŞARDI.