Uzman uyarısı: 60 yaş üstünde belirtilerin birlikte görülmesi önem taşıyor
Prof. Dr. Şevket Özkaya'nın uyarısı:
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, Türkiye’de yaşlanan nüfusta birden fazla kronik hastalığın aynı anda görülmeye başladığını belirterek, 60 yaş üzerindeki kişilerin yakın takibe alınması gerektiğini vurguladı. Özkaya, tek tek değerlendirilmek yerine belirtilerin bir bütün olarak ele alınmasının önemine dikkat çekti.
belirtiler ve klinik tablo:
Özkaya’nın aktardığına göre yaş ilerledikçe sık rastlanan yakınmalar arasında aşırı yorgunluk, nefes darlığı, bacaklarda şişlik, kilo verme güçlüğü, hareket kısıtlılığı, yüksek tansiyon ve kan şekeri sorunları bulunuyor. Bu şikayetlerin bir arada görülmesi, hekimlerin bazen tek bir nedene ulaşmasını güçleştiriyor; hastalar farklı branşlara başvurup yeterli açıklama bulamayabiliyor.
Hastaların bazıları yürümekte zorlanıyor, günlük ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çekiyor; öyle ki zaman zaman tekerlekli sandalye ile sağlık kuruluşlarına başvurmaları gerektiğini belirtiyor. Özkaya, bu tabloyu toplu bir duruma işaret etmek için "kardiyopulmoner metabolik sendrom" terimini kullanıyor.
Uyarı niteliğindeki bulguların erken fark edilmemesi sonucunda hastaların yoğun bakımlarda takip edilmek zorunda kaldığına dikkat çeken Özkaya, sözlerini "Yoğun bakımlar bu hastalarla doldu" diyerek özetledi.
tanı zorlukları ve ilaç kullanımı uyarısı:
Özkaya, bu çoklu tablonun hastaların "doktor doktor" dolaşmasına ve birden fazla branştan reçete almasına yol açtığını; bunun da hastaların bir poşet dolusu ilaç kullanmak zorunda kalmasına neden olduğunu söyledi. Hastaların kendilerini bu hale getiren temel nedeni bulmakta güçlük çektiği durumlarda kardiyopulmoner metabolik sendromun akla gelmesi gerektiğini belirtti.
Uzman, obezite, nefes darlığı, tip 2 diyabet, kronik böbrek hastalığı, yüksek tansiyon ve kardiyovasküler hastalıkların genellikle birbirinden bağımsız gelişmediğini; aksine birbirlerinin oluşumunu ve şiddetini artırdığını vurguladı. Bu yüzden sendromun tek bir hastalık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
aile hekimleri ve toplum sağlığı için öneriler:
Özkaya, yaşlanan nüfusun takibinde aile hekimlerinin kritik rolü olduğunu belirtti. Aile hekimlerinin riskleri erken dönemde tespit ederek gerekli yönlendirmeleri yapmasının, ileride ortaya çıkabilecek daha ciddi sağlık sorunlarını engellemede belirleyici olacağını ifade etti.
Herkese yönelik öneriler arasında, uyarı işaretlerinin daha erken fark edilmesi ve düzenli izlem yer alıyor. Özkaya, halkı Sağlık Bakanlığı'nın her ilçede bulunan ve ücretsiz hizmet veren Sağlıklı Hayat Merkezlerini ziyaret etmeye çağırdı ve düzenli destek almanın bu sendroma yakalanma riskini azaltabileceğini söyledi.
Sonuç olarak Özkaya, 60 yaş üstü bireylerde yorgunluk, nefes darlığı, ödeme ve hareket kısıtlılığı gibi belirtilerin tek tek değil bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, erken fark ve yönlendirmenin uzun vadeli sağlığın korunmasında hayati önem taşıdığını vurguladı.
GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. ŞEVKET ÖZKAYA