Vance: İran’ın gemi saldırılarına karşı seçenekler masada
Vance'ın Beyaz Saray açıklamaları
ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında İran ile devam eden gerilim ve enerji güvenliği konusundaki yaklaşımı anlattı. Vance, İran’ın ticari gemilere saldırılarının küresel petrol piyasaları ve Amerikan tüketicileri üzerinde doğrudan etkileri olduğunu vurguladı.
bölgesel güvenlik ve enerji piyasaları:
Vance, Venezuela ile yapılan petrol anlaşmasına değinerek, eski Başkan Biden yönetiminin stratejik petrol rezervlerini piyasayı düşürmek için tükettiğini öne sürdü. "Şimdi ABD için 65 milyar dolarlık yeni bir petrol rezervi oluşturuyoruz. Amerikan özel şirketleri, Venezuela’ya girerek büyük miktarda petrol geliri elde edebilecek. Bu, dünya petrol piyasalarında arzı artırarak Amerikalıların maliyetlerini düşürecek. Aynı zamanda Venezuela halkı da önemli miktarda gelir sağlayacak" dedi.
Akaryakıt fiyatlarının artış nedenine ilişkin soruya Vance, "Fiyatların şu anda bu kadar yüksek olmasının nedeni, İranlıların ticari gemilere ateş açmasıdır" yanıtını verdi. Vance ayrıca, bölgeden çekilmenin alternatifinin çok daha yüksek maliyetli olacağını savundu ve Körfez’deki Arap ülkelerinin de ABD’den bu konuda destek istediğini belirtti.
Vance, İran’ın tehdidiyle geçen ayların etkisine dikkat çekerek, "Üç ay öncesine dönerseniz, İran’ın tehditleri altında boğazdan çıkan petrol ve doğal gaz miktarı neredeyse sıfırdı. Şimdi ise neredeyse çatışma başlamadan önceki seviyeye döndü" ifadelerini kullandı. Buna rağmen, Vance Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol miktarını vurguladı: "İranlıların ateş açmayı sürdürmesine rağmen yalnızca dün Hürmüz Boğazı’ndan 15 milyon varil petrol geçti."
araçlar, seçenekler ve uyarı:
JD Vance, İran’a karşı "elimizde elbette başka birçok araç da var" diyerek Başkan’ın bazı araçları kullanacağını, bazılarından ise kaçınacağını söyledi. "Önümüzdeki aylar ve yıllarda İranlılarla tam olarak nasıl mücadele edeceğimizi açıklamayacağım. Çünkü bu Başkan’ın karar alanını daraltır. Ancak yaşanabilecek her şey masada. Ekonomik baskı, askeri baskı, diplomatik baskı ve gizli operasyonlar bunların hepsi Başkan’ın enstrümanları arasında" dedi.
Vance, ABD’nin dünya enerji piyasalarının arzını güvence altına alma kapasitesine sahip tek ülke olduğunu savundu ve bu sayede fiyatların daha da yükselmesinin önlendiğini söyledi: "Şimdiye kadar başarılı olduk. Çabalarımız olmasaydı, fiyatlar çok daha yüksek olabilirdi".
siviller ve uluslararası işbirliği:
İran’da bir düğün törenine saldırı iddialarının soruşturulduğunu belirten Vance, bu tür olaylara "son derece şüpheyle" yaklaştığını ancak ABD ordusunun sivilleri hedef almadığını vurguladı: "Devrim Muhafızları’nın aksine, ABD çatışmalarda sivilleri hiçbir zaman hedef almaz. Bunu hiçbir zaman yapmayacağız, geçmişte de bunu yapmadık."
Vance, ayrıca uluslararası işbirliğinin altını çizdi. Çin’in uluslararası anlaşmazlıklarda gemilere ateş açan türde bir ülke olmadığını söyleyerek, "Çin, kesinlikle İranlılardan ve diğer birkaç ülkeden de çok daha sorumlu davrandı" değerlendirmesinde bulundu. Türkiye, Azerbaycan, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Katar ve Körfez’deki Arap koalisyonunun önemli ölçüde işbirliği yaptığını belirtti ve bu ülkelerin kamuoyunda farklı bir tutum sergileyebileceğini, ancak özelde destek verdiklerini aktardı.
Vance, İran ile görüşmelerin, İran’ın gemilere ateş açmayı bırakmadığı sürece gerçekleşmeyeceğini söyledi: "Başkan son derece açık konuştu. İran ile görüşmüyoruz ve ticari gemilere ateş açmayı bırakmadığı sürece görüşmeyeceğiz".
çatışma ve zamanlama:
ABD Başkan Yardımcısı, şu anda "aktif bir çatışma" olmadığını, çatışmanın zaman zaman yeniden alevlendiğini ifade etti: "Ben buna savaş demezdim. Şu anda aktif bir çatışma yok." Operasyonlar için yapay bir takvim belirlemeyeceklerini belirten Vance, İran’a yönelik adımların zamanlamasını açıklamanın Başkan’ın elini zayıflatacağını söyledi.
Basın toplantısında Vance, ayrıca Hürmüz Boğazı’nı güvence altına alma sorumluluğunun ABD’de olduğunu ve bu görevin yerine getirilmemesi halinde küresel enerji piyasalarının "yıkıcı bir enerji kriziyle" karşılaşabileceğini tekrarladı. Vance, bölgedeki müdahalelerin maliyetinin alternatifine göre daha düşük olduğunu savundu ve müttefiklerin bu konuda kendilerine "adeta yalvardığını" aktardı.
Vance’ın açıklamaları, Beyaz Saray’ın İran’a dönük politikalarını hem enerji arz güvenliği hem de diplomasi ve güç dengesi açısından nasıl yürüttüğüne dair çerçeve sundu. Başkanlık kararlarının hangi araçları kullanacağına dair ayrıntıların kamuoyuyla paylaşılmayacağı vurgulandı.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile devam eden gerilime ilişkin yaptığı açıklamada, "İran’a karşı elimizde elbette başka birçok araç da var. Başkan bunların bazılarını kullanacak, bazılarını ise kullanmayacak" dedi.