Van’ın unutulmaya yüz tutan reşik ayakkabısı coğrafi işaretle tescillendi

Van’da geleneksel bir zanaat tescillendi:

Van’da asırlar öncesine dayanan ve zaman içinde gözden düşmüş yöresel keçi kılı ayakkabısı reşik, Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA) tarafından 23 Mayıs 2025 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılan başvurunun kabul edilmesiyle coğrafi işaretle tescillendi. Başvuru sonucu, reşiğin Van’ın tescilli yöresel ürünleri arasına girmesini sağladı.

Üretim özellikleri ve sağlık avantajları:

Reşik, geleneksel üretim yöntemiyle keçi kılından hazırlanıyor. Yöresel ayakkabının üretiminde kullanılan malzemenin doğal yapısı dikkat çekiyor; üreticiler, keçi kılının koku, ter, kaşıntı ve mantar oluşumuna karşı dirençli olduğunu vurguluyor. Usta Mecit Emen, İHA muhabirine yaptığı açıklamada: "Keçi kılı doğası itibarıyla koku, ter, kaşıntı ve mantar oluşumuna neden olmuyor. Sağlıklı bir ürün. Aynı zamanda doğaseverlerin ve organik yaşamak isteyen insanların da çok talep ettiği bir ürün. Bölgemize has, sağlıklı bir ürün. Reşik ayakkabısını 30 yıldır tanıyorum. Biz bunu geliştirerek bugünkü haline getirdik. Mesleki edindirme kursları kapsamında öğrenciler, özellikle bayan öğrenciler yetiştirdik. Yaptığımız reşiklerin üzerine Urartu, Selçuklu, Osmanlı ve bölgemize has motifler kullanarak ürünü güncelledik ve anlamlandırdık" dedi.

Eğitim, sahiplenme ve pazarlama adımları:

DAKA tarafından başlatılan süreç sonuçlandığında, reşiğin Van’a özgü olduğunun altı çizildi ve usta Emen sürece dair şunları aktardı: "Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı, ürünün coğrafi işaret tesciliyle ilgili süreci başlattı. Biz de 40 yılı aşkın emekle yaptığımız bu işin ve gösterdiğimiz sabrın sonunda Van’ımıza ve şehrimize coğrafi işaret kazandırdık".

Reşik üreticileri, ürünün korunması ve pazarlanması için yerel kurumlarla işbirliği yaptı. Emen, Bedesten Çarşısı’nda kendilerine tahsis edilen alanda üretim ve satış yaptıklarını belirterek, "Reşik ayakkabısı Van’a has olduğu için Milli Eğitimden Kültür ve Turizm kurumlarına, kalkınma ajanslarına kadar birçok kurum bu ürünle ilgileniyor. Şu an içinde bulunduğumuz Bedesten Çarşısı’nda, Valimiz tarafından ve Yüzüncü Yıl Üniversitesi tarafından adımıza tahsis edilen bu yerde ürünümüzü pazarlama ve üretme imkanı bulduk. Bu durum, çok ciddi bir kitleye ulaşmamıza da vesile oldu. Yurt dışı satışlarımız arttı. Yurt içinde ise insanlar Van’ımıza seyahat ederken bizi ziyaret edip ürünle birebir karşılaşıyor ve satın alıyor. Bu da bizim için çok iyi bir ivme oldu" ifadelerini kullandı.

Tescille birlikte reşikin geleneksel dokusu korunarak günümüz modasına uygun biçimlerde üretiminin sürdürüleceği, eğitim faaliyetleriyle ustalaşmanın teşvik edileceği ve bölgesel ekonomik katma değerin artırılması hedefleniyor. Coğrafi işaret, ürünün asıl kökenine bağlılığı ve özgün üretim yöntemlerinin korunmasını güvence altına alıyor.

YÖRESEL AYAKKABI USTASI MECİT EMEN