yaban hayata yönelik aşılama mihrak sayısını hızla düşürdü
TVHB değerlendirmesi:
Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB) Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu, son dönemde Diyarbakır, Ardahan ve Iğdır’da görülen kuduz olaylarını değerlendirirken çalışmaların ana kaynağının yaban hayatı olduğunu belirtti. Eroğlu, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yaban hayata yönelik yürüttüğü aşılama programlarının önemine dikkat çekti ve vakaların büyük oranda kurt, çakal, tilki ve gelincik gibi yaban hayvanlarından kaynaklandığını söyledi.
aşılama kampanyasının sonuçları:
Eroğlu, oral aşı uygulamalarının mihrak sayısında önemli düşüş sağladığını vurgulayarak, ülke genelinde mihrak sayısının yüzde 84 civarında azaldığını aktardı. Konuşmasında sıkça dile getirilen veriler arasında 2014’te 529 olan mihrak sayısı ve güncel olarak 2026’da 90 mihrak rakamı yer aldı. Ayrıca 2020 ile 2021’de 11 milyon doz oral aşının kullanıldığı, aşıların havadan atılarak veya yiyeceğe konularak yaban hayvanları tarafından alındığı ve bu yolla hayvanların yaklaşık bir yıl bağışık kaldığı ifade edildi.
Eroğlu, bu uygulamanın Batı Anadolu’da mihrakın neredeyse ortadan kalkmasının başlıca nedeni olduğunu belirtti ve aşılama sürdürülürse hayvansal kaynaklı bulaşın azalmasının insan vakalarını da engelleyeceğini dile getirdi.
günlük tedbirler ve hasta takibi:
TVHB Başkanı, kuduz vakalarının panik yaratmaması gerektiğini; bilime dayalı tedbirler uygulandığında insan ve hayvan sağlığının korunabileceğini söyledi. Isırma veya tırmalama durumunda yapılması gerekenler şöyle özetlendi: yara bölgesinin 10-15 dakika sabunlu suyla yıkanması ve derhal bir sağlık kuruluşuna başvurulması. Ayrıca ısıran hayvanın 10 gün süreyle gözetim altında tutulması gerektiği; bu süre içinde aşılamaya başlandığını ve hayvan 10 gün sonra sağlamsa kuduz olmadığı sonucuna varılacağını belirtti. Eğer hayvanda kuduz tespit edilirse aşı işlemlerinin tamamlanacağı vurgulandı.
Eroğlu, kuduzun "yüzde 99,9 öldüren ama yüzde 100 önlenebilen" bir hastalık olduğuna dikkat çekti ve hem bilimsel hem yasal önlemlerin eksiksiz uygulanmasının insan ölümlerini engelleyeceğini söyledi.
hedefler, bilinçlendirme ve yerel önlemler:
TVHB, zoonotik özellik taşıyan kuduzla mücadelede Tek Sağlık yaklaşımının önemine işaret ediyor. Eroğlu, Dünya Sağlık Örgütü’nün 2030 için belirlediği "sıfır kuduz" hedefine ulaşılabileceğini; bunun için sadece aşılama değil, toplum bilincinin yükseltilmesi, kırsalda yaşayanların, çobanların ve hayvan bakıcılarının bilgilendirilmesinin gerekli olduğunu söyledi.
Vatandaşlara yönelik uyarılarda ise evcil hayvanların yılda bir kez kuduz aşısı yaptırmasının zorunlu olduğu, hayvan sahiplerinin aşı takibini ihmal etmemesi gerektiği yinelendi. Kırsal kesimde yaban hayvanlarla temas riski yüksek olduğundan, özellikle merada beslenen hayvanların ve onların sahiplerinin bilinçlendirilmesi gerektiği belirtildi.
TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ (TVHB) MERKEZ KONSEYİ BAŞKANI ALİ EROĞLU