Yatırımcıların yeni adresi: Türkiye üretimde ve teknolojiyle öne çıkıyor
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın değerlendirmesi
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, İstanbul Finans Merkezi'nde düzenlenen "Yatırımın Yeni Odağı: Geleceğe Değer Üretmek Zirvesi"nde Türkiye'nin yatırım ve teknoloji gündemine ilişkin kapsamlı bir çerçeve sundu. Kacır, ülkenin coğrafi konumu, genç ve dinamik nüfusu ile lojistik avantajlarını vurgulayarak Türkiye'yi küresel yatırımlar için cazip bir merkez olarak tanımladı.
2030 hedefi: teknoloji girişimleri ve Turcorn'lar:
Kacır, teknoloji girişimlerine yapılan yatırımın ivmelenmesine dikkat çekti. Bakanın verdiği rakamlara göre 2011-2015 döneminde bu yatırımlar 280 milyon dolar, 2016-2020 döneminde 516 milyon dolar seviyesindeydi; son beş yılda ise bu tutar 5,7 milyar doları aştı. Kurulan ekosistem sayesinde Türkiye, 2019'dan itibaren hızla büyüyerek bugün 8 Turcorn (unicorn) çıkarmış durumda.
Bakan, 2030 hedefini açıkladı: 100 bin teknoloji girişiminin doğması ve Turcorn'ların toplam değerlemesinin 100 milyar doları aşması. Bu hedeflerin ulaşılabilir olduğunu belirten Kacır, girişimcilere yatırımcı erişiminden uluslararası markalaşmaya, mentorluktan stratejik iş birliklerine kadar çok boyutlu destekler sunan Turcorn 100 programını öne çıkardı.
Terminal İstanbul, TechVisa ve finansman adımları:
Yetenek çekme ve küresel entegrasyon adına başlatılan Türkiye TechVisa programının, teknoloji uzmanlarının çalışma izinlerini yalnızca iki hafta içinde almasını sağladığını belirten Kacır, programla bugüne kadar yaklaşık 5 bin 500 teknoloji profesyonelini ülkeye çekildiğini söyledi. Atatürk Havalimanı terminal binalarını teknoloji ve girişimcilik merkezine dönüştürecek Terminal İstanbul projesinin ilk aşamasının girişimcilerin kullanımına sunulduğunu ve projenin tüm fonksiyonlarıyla 2027'de açılacağını aktardı.
Finansal altyapıya ilişkin adımlar da öne çıktı. Bakanlık tarafından girişim sermayesine yönlendirilen 300 milyon dolarlık kaynağın, oluşturacağı kaldıraç etkisiyle birlikte ekosisteme 750 milyon dolardan fazla likidite kazandırması hedefleniyor. Ayrıca SAFE tipi paya dönüştürülebilir borç sözleşmeleri ile esnek finansal araçların yaygınlaştırılmasına yönelik düzenlemeler hayata geçiriliyor.
Teşvikler, dijital şirket uygulaması ve özendirici vergi düzenlemeleri:
Kacır, Nisan ayında ilan edilen yatırım programı çerçevesinde transit ticaretten elde edilen kazançlara kadar uzanan vergi teşvikleri, Kurumlar Vergisi indirimleri ve 20 yıl süreyle yurt dışı gelir vergisi muafiyeti gibi uygulamaların yatırımcı ilgisini artırdığını söyledi. Ayrıca dijitalleşme yönündeki adımlar arasında "Dijital Şirket" uygulamasıyla teknoloji girişimlerinin kuruluş süreçlerinin tamamen dijital platform üzerinden yönetileceği, sanal ofis uygulamalarıyla kuluçka aşamasındaki yüklerin hafifletileceği ifade edildi.
Çalışanlara hisse opsiyonuna yönelik vergi avantajına dair düzenlemeyi de hatırlatan Kacır, girişimlerin çalışanlarına verdikleri pay senetlerinin vergiden istisna süresinin edinim tarihinden itibaren 12 yıldan 6 yıla indirildiğini belirtti.
Sanayi alanları master planı ve lojistik altyapı:
Sanayinin coğrafi dağılımını dengeli hale getirmeye yönelik planlar da detaylandırıldı. Sanayi Alanları Master Planı kapsamında Samsun-Mersin hattında, 15 ilde 59 bin hektar büyüklüğünde 19 yeni yatırım alanı belirlendi; ilerleyen aşamalarda Mersin-Şırnak, Sivas-Iğdır ve Trabzon-Şırnak koridorlarındaki alanların ilan edileceği aktarıldı.
Bakan Kacır, Kuzey Marmara demiryolu geçişinin tamamlanmasıyla Türkiye'nin küresel değer zincirlerinde anahtar aktöre dönüşeceğini, mega endüstriyel bölgelerde akıllı ve yeşil üretim üsleri oluşturularak üreticilere lojistik maliyet avantajı sağlanacağını vurguladı. Sanayinin 2030 vizyonu içinde planlı sanayi alanlarının büyüklüğünü 2025'teki 164 bin hektardan 2030'da 350 bin hektara yükseltme hedefi paylaşıldı.
Rekabet avantajları ve gelecek öncelikleri:
Kacır, Türkiye'nin 86 milyonu aşan nüfusu, genç demografisi ve geniş serbest ticaret ağları sayesinde yatırımcılara 50'den fazla ülkede bir milyarı aşkın tüketiciye erişim imkanı sunduğunu belirtti. Elektrik maliyetleri, yenilenebilir enerji yatırımları ve YKTK anlaşmaları gibi unsurların yatırımcılar için güvenli ve öngörülebilir ortam oluşturduğunu söyledi.
Konuşmasını Milli Teknoloji Hamlesi ve Ar-Ge, dijital dönüşüm, yapay zeka, eğitim ve yeşil üretim önceliklerine bağlayan Kacır, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak yatırım, üretim ve ihracatı artırma kararlılığını yineledi ve yatırımlara ilişkin mevcut teşviklerle 126 bin yatırımla 26 trilyon lira tutarında proje ve 4 milyon nitelikli istihdam potansiyelinin desteklendiğini hatırlattı.
Zirveye katılan davetliler arasında TCMB Başkanı Dr. Fatih Karahan, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Ahmet Burak Dağlıoğlu ve Türkiye Varlık Fonu Genel Müdürü Salim Arda Ermut da yer aldı. Kacır'ın sunumu, yatırımcılar için Türkiye'nin sunduğu fırsatları somut politika adımlarıyla birleştiren kapsamlı bir yol haritası izlenimi verdi.
SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANI MEHMET FATİH KACIR KONUŞMA YAPTI