Yaylada pratik çözüm: minare teleferikle yere yatırıldı

Garzavan Yaylası'nda kışa özel önlem:

Rize'nin İkizdere ilçesi Meşeköy köylülerine ait 2 bin 80 rakımlı Garzavan Yaylası'nda, yayla sezonunun sona ermesiyle cami minaresi çığ tehdidine karşı kontrollü şekilde yatırıldı. Bölgeye geçmiş yıllarda düşen çığların yol açtığı sürekli hasarı azaltmak amacıyla geliştirilen yöntem, bu sonbaharda da uygulandı.

teleferik ve portatif yapı nasıl işliyor:

Minare, birbirine kaynakla tutturulan demir bidonlardan oluşturulmuş portatif bir gövdeyle inşa edildi. Yapının altında bir menteşe sistemi bulunuyor; gövde ayağa kaldırıldığında vidalanıyor. Minarenin gövdesine bağlanan sırma teli, Rize'de çay taşımada kullanılan teleferik makarasına geçirilerek, güç gerektirmeden makarayı çeviren 2-3 kişi tarafından kısa sürede yere indirilebiliyor. Sistemle birlikte kabloları, hoparlörleri ve lambalarıyla beraber yaklaşık 400-500 kiloluk bir ağırlık taşınıyor.

uygulama zamanlaması ve korunma şekli:

Köylüler, yayladan köye dönüşün başladığı ekim ayı itibarıyla kış hazırlıklarını tamamlıyor; minare caminin yanındaki korunaklı zemine yatırılarak sabitleniyor ve üzeri örtülüyor. Karlar eridikten sonra aynı mekanizma kullanılarak mayıs ayında birkaç kişiyle minare tekrar ayağa kaldırılıp ibadete açılıyor.

Yöre sakini Muhammet Kan uygulamayı şu sözlerle anlattı: "Kışın burada aşırı kar yağıyor. Zeytindere dediğimiz dereden her sene abartmasız 7-8 tane çığ gelerek dere boyu caminin üstünden akıp gidiyor. Kar çok olduğu için camiyi tamamen örtüyor ancak minare yukarıda kaldığı için parçalanıyordu. Büyüklerimiz her bahar gelip minareyi tamir etmek zorunda kalıyordu. Sonunda yaşlılarımız Rizeli aklını, pratik zekasını kullanarak böyle bir fikir geliştirdi."

Kan, mekanizmanın kullanımını detaylandırarak ekledi: "Minarenin altında bir menteşe sistemi var; ayağa kaldırdığımızda vidalıyoruz. Gövdesine bağlı sırma teli, Rize’de çay taşımada kullandığımız teleferik makarasına takıyoruz. Güç kullanmadan, sadece makarayı çevirerek 2-3 kişiyle 5 dakikada yere indirebiliyoruz. Kabloları, hoparlörleri ve lambalarıyla beraber yaklaşık 400-500 kiloluk bir ağırlığı var. Şimdiden indirip bağladık ve örttük. Kışın kar altında kalacak, yazın mayıs ayında gelip yine 2-3 kişi kaldırarak ibadete hazır hale getireceğiz."

Kan, minarenin yayla için simgesel önemine de dikkat çekti: "Garzavan düzlüğünde uzaktan gelen misafirler minareyi görünce yapının cami olduğunu hemen anlıyor. Her sene çığın yıkması ciddi bir masraftı; bu yöntemle hem masrafın önüne geçildi hem de yaylamız bu seyyar minareyle Türkiye genelinde tanınır oldu."

Uygulama, bölge halkının yerel koşullara yönelik geliştirdiği pratik bir çözüm olarak öne çıkıyor; hem maddi yükü azaltıyor hem de yayla camisinin kış boyunca korunmasını sağlıyor.

RİZE’NİN İKİZDERE İLÇESİNDEKİ 2 BİN 80 RAKIMLI GARZAVAN YAYLASI'NDA KÖYLÜLER, KIŞ AYLARINDA ÇIĞ DÜŞMESİ SONUCU ZARAR GÖRMESİNİ ENGELLEMEK İÇİN CAMİ MİNARESİNİ TELEFERİK MEKANİZMASIYLA YERE YATIRARAK KORUMA ALTINA ALDI.