Yerin 50 metre altından sofralara: Sivas kaynak tuzu hasada hazırlanıyor

Sivas'ta kaynak tuzu hasat için gün sayıyor:

Sivas kent merkezine yaklaşık 10 kilometre uzaklıktaki Bingöl köyünde, yöre halkının geleneksel yöntemiyle ürettiği kaynak tuzu, bu yıl ekim ortasında sofralarla buluşmaya hazırlanıyor. Yerin 50 metre altından çıkarılan tuzlu su, pompa sistemleriyle açık havuzlara aktarılıyor. Havuzlarda güneş ve rüzgârın etkisiyle su buharlaşıp geriye tuz kristalleri kalıyor; birikimler insan gücü ve makinelerle hasat ediliyor.

Saha yetkilileri, kaynağın doğal yapısının üretime talep oluşturduğunu, kaynağın içerisinde yaklaşık 84 farklı mineral bulunduğunu belirtiyor. Bu özellik, tuza hem yöresel bir nitelik hem de çeşitli illerden ve bazı dış talep bölgelerinden ilgi sağlıyor.

üretim düzeni ve makineleşme:

Uzun yıllardır üretimi sürdüren işletme sorumlusu Fikri Çiçek, işçilik sıkıntısı ve verimi artırma gerekçeleriyle üretim sisteminde değişikliğe gittiklerini anlattı. Havuz boyutlarını ve buharlaşma hızını optimize ederek verimi yükseltmeyi hedeflediklerini söyleyen Çiçek, her bir havuzun 3 bin ila 4 bin metrekare olduğunu ifade etti. Buna göre havuzlara doldurulan suyun yaklaşık yüzde 25'i tuz, yüzde 75'i ham su olarak hesaplanıyor; ham suyun buharlaştırılması sonrası kalan öğeler tabanda çöküyor.

Çiçek, iş akışını makineleşmeyle kolaylaştırdıklarını, bunun iki temel amacının bulunduğunu vurguladı: birincisi işçilik maliyetlerinde tasarruf sağlamak, ikincisi ise üretim kapasitesini artırmak. Havuz düzenlemeleri, rüzgârın ve güneşin etkisini artıracak biçimde yapıldı; buna rağmen üretimin iklim koşullarına bağlı olduğunu da sözlerine ekledi.

Mevsimsel belirsizliklere dikkat çeken Çiçek, yağışlı yazların üretimi düşürdüğünü, sıcak ve kurak mevsimlerin ise üretimi olumlu etkilediğini kaydetti. Geçen yıl yaklaşık bin ton ile bin 500 ton arası üretim gerçekleştiğini, ancak bu yılki rakamların yağışlara bağlı olarak değişeceğini belirtti ve "Şu anda hasat için gün sayıyoruz" dedi. Ayrıca havuzların temizlik ve bakım işlemlerinin yağmurlar geçtikten sonra başladığını ve ideal takvimin ekim ayının 15'i civarı olduğunu aktardı.

iyot uyarısı ve işleme aşamaları:

Hasat sonrası süreçte tuz fabrikasında uygulanan işlemler de üreticinin vurguladığı noktalar arasında. Önce yıkama, ardından kurutma, kırma, öğütme ve paketleme yapılıyor; müşterinin talebine göre ince, kalın veya elenmiş şekilde tüketiciye sunuluyor. Çiçek, kendi üretimlerinin kaynak tuzu olduğunu ve bu tür tuzlarda doğal iyot bulunmadığını söyledi.

İyodun çoğu kez tuzlara sonradan eklendiğini belirten üretici, bunun kimyasal bir işlem olduğunu vurguladı. Fabrikasyon tuzlarda iyodun püskürtülerek eklendiğini, paket açıldığında sıcak ortamda iyodun uçabileceğini ve geriye kimyasal maddenin kalabileceğini söyledi. Çiçek, doktorların iyot ihtiyacının tuzdan karşılanmasını önerdiğini ancak gerçek ihtiyacın deniz ürünleri ve bazı doğal besinlerle desteklenmesi gerektiğini söyleyerek, doğal tuzun kimyasal katkılarla bozulmamasını tavsiye etti.

Hasat döneminin yaklaşmasıyla üretici ekiplerin hazırlıkları sürüyor; üretim ve iklim şartlarına bağlı olarak önümüzdeki aylarda bölgeden çıkan tuz sofralara ulaşmaya başlayacak.

SİVAS KENT MERKEZİNE 10 KİLOMETRE UZAKLIKTAKİ BİNGÖL KÖYÜNDE YER ALAN TUZLA, GELENEKSEL ÜRETİM YÖNTEMİ İLE ADINDAN SÖZ ETTİRİYOR.