Yerköy'ün son temsilcisi: el işçiliğiyle ayakkabı üreten kunduracı 30 yılı anlattı
Yozgat'ta nesli azalan bir zanaatın görünür yüzü
Yerköy'de 1993 yılından bu yana kişiye özel, tamamen el işçiliğiyle ayakkabı üreten kunduracı Ali Şahin, unutulmaya yüz tutan mesleği gelecek kuşaklara aktarmak için çaba gösteriyor. Mesleğe 1980 yılında Ankara'da başlayan Şahin, memleketine dönerek kendi atölyesini kurdu ve o günden beri aynı adreste üretim yapıyor.
Ustalık, dönemin koşulları ve üretim anlayışı:
Şahin, Ankara'da 13 yıllık çıraklık döneminin ardından 1993'te Yerköy'e döndü. Atölyesinde kullanılan malzemelerin büyük bölümü hakiki deri ve kösele olup, üretim tamamen el işçiliğine dayanıyor. Ayak ölçüsüne göre yapılan özel imalatlarda ayak sağlığı ön planda tutuluyor; kısalık, geniş tabanlık ya da düztabanlık gibi sorunlara uygun kalıp ve taban tercihleri uygulanıyor. Üretilen ayakkabıların ayakta koku ve mantar yapmadığını vurguluyor.
Çırak eksikliği ve tedarik sorunları:
Yerköy'de imalat yapan ustalardan biri olan Şahin, bölgede çırak yetişmediğini; mesleğin temsilcilerinin giderek azaldığını belirtiyor. Kendisi ve kardeşinin üretim yapan iki kişiden biri olduğunu söyleyen Şahin, tedarik konusunda Anka ra ve İstanbul'a bağımlılık olduğunu; malzeme bulmanın en büyük sorunlarından biri olduğunu ifade ediyor. Ayrıca internet üzerinden ucuz ve seri üretim ürünlerin piyasayı etkilediğini, bunun da el işçiliğine dayalı üretimi zorlaştırdığını anlatıyor.
Şahin için üretimin amacı zenginleşmek değil; sanatı yaşatmak. Bu hedef doğrultusunda atölyesinde kaliteyi korumaya çalışıyor ve mesleğin aktarılması için çaba gösteriyor.
Mevsime göre ayakkabı seçimi ve bakım önerileri:
Usta, ayakkabı tercihinde mevsimin önemine dikkat çekiyor. Yaz için kösele tabanlı ayakkabıları, kış için ise termo ve kauçuk tabanlı hazır ürünleri tavsiye ediyor. Hazır boya kullanımından kaçınılmasının ayak sağlığı açısından daha doğru olduğunu ekliyor.
Yaklaşık 30 yılı aşkın deneyimiyle Şahin, mesleğin sürdürülebilirliği için eğitim ve malzeme tedarikinde iyileşmeler gerektiğini söylüyor. Atölyesi, bölgedeki el işçiliği geleneğinin canlı bir örneği olmaya devam ediyor.
KUNDURACI ALİ ŞAHİN