Yeşil dönüşüm makro istikrarın ve rekabetin merkezi oldu

zirvenin öne çıkan mesajları:

COP31 ECA Finans Zirvesi, Türk Eximbank ev sahipliğinde ve Birleşik Krallık İhracat Finansmanı Kuruluşu (UKEF) ortaklığında Antalya’da düzenlendi. Açılış konuşmalarını Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Birleşik Krallık İklim Geçişinden Sorumlu Bakanı Katie White yaptı. Zirvede iklim vizyonu, sürdürülebilir yatırımların finansmanı, dayanıklı tedarik zincirleri ve uluslararası iş birlikleri tartışıldı; tartışmanın odağında uygulamaya dönük, somut proje geliştirme ihtiyacı yer aldı.

yeşil dönüşümün ekonomik ve rekabetçi boyutu:

Bakan Şimşek, konuşmasında yeşil dönüşümün yalnız çevresel bir gereklilik değil, aynı zamanda makro finansal istikrar ve rekabetçilik açısından merkezi bir konu olduğunu vurguladı. Şimşek’in ifadesiyle: "Yeşil dönüşüm artık bir tercih değil, zaruret. Makro finansal istikrarın ve rekabetçiliğin temelinde bu dönüşüm bulunuyor". Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması örneğini hatırlatan bakan, Türkiye ihracatının %55’inin Avrupa pazarına yöneldiğini; dolayısıyla sanayinin karbonsuzlaşmasının ihracat açısından zorunlu hâle geldiğini belirtti.

Şimşek, geçmiş 20 yılda benzin ve petrol ithalatı için yaklaşık 1 trilyon dolar harcandığını; eğer dönüşüm sağlanmazsa önümüzdeki 20 yılda benzer maliyetlerle karşılaşılabileceğini söyledi. Bu çerçevede enerji verimliliği, güvenli enerji kaynaklarına yönelim ve dayanıklı altyapı yatırımlarının hem maliyetleri düşüreceği hem de makro riskleri azaltacağına dikkat çekti.

finansman, ortaklık ve İklim Uygulama Köprüsü:

İklim finansmanına ilişkin hedeflere değinen Şimşek, COP31 kapsamında gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelere 2035 yılına kadar 1,3 trilyon dolarlık destek sunmayı hedeflediğini aktardı. Ancak Şimşek, temel sorunun sermaye eksikliği olmadığını, asıl engelin yatırımlara imkân tanıyan öngörülebilir bir ortamın oluşturulamaması olduğunu söyledi. Gelişmekte olan ülkelerde sermaye maliyetinin yüksekliği, öngörülebilirlik eksikliği ve düzenleyici belirsizliklerin projelerin maliyetini artırdığına dikkat çekti; bu durumun algılanan riskten kaynaklandığını belirtti.

Bu noktada ihracat kredi kuruluşları ve kalkınma bankalarının rolünü öne çıkaran Şimşek, bu kuruluşların ticari ve siyasi riskleri üstlenerek projelerin uygulanmasını kolaylaştırabileceğini; böylece finansman maliyetlerinin düşürülebileceğini ve özel sermayenin bu alanlara yönlendirilebileceğini ifade etti. Bakan, ortak finansman modellerinin yaygınlaştırılması gerektiğini; bunun "istisna değil, kural" olarak benimsenmesi gerektiğini söyledi.

Somut bir araç olarak Şimşek, zirvede tartışılan İklim Uygulama Köprüsü projesinin altını çizdi. Bu köprünün, ülkelerin iklim ve kalkınma önceliklerini finansmana hazır proje portföylerine dönüştürmesine yardımcı olacağı, uygun finansman araçları, yatırım ihtiyaçları ve potansiyel yatırımcıları bir araya getireceği belirtildi. Şimşek, tasarım ve risk çalışmalarına başlamadan önce diyalog ve iş birliğinin kurulmasının önemine vurgu yaptı.

kamu-özel iş birliği ve Eximbank’ın rolü:

Şimşek, kamu harcamalarının özel sektör yatırımlarının önüne geçmemesi gerektiğini; kamunun kolaylaştırıcı rol üstlenerek riski paylaşması ve azaltması gerektiğini söyledi. Ulusal eylem planı, net sıfır hedefi, vergi düzenlemeleri, karbon piyasası ve sürdürülebilir raporlama gibi adımların yatırımcılara güçlü sinyaller gönderdiğini vurguladı.

Türk Eximbank’ın katkılarına da değinen Şimşek, kurumun küresel tedarik zincirlerine finansman sağlamakla kalmayıp know-how, endüstriyel tasarım ve üçüncü pazar tecrübelerini de sunduğunu belirterek Eximbank ekibini tebrik etti: "Türk Eximbank bütün bu çerçeveyi yatırımcılarla bir araya getiriyor ve küresel tedarik zincirlerine kaynak sağlayabiliyor".

Birleşik Krallık İklim Geçişinden Sorumlu Bakanı Katie White ise uluslararası iş birliğinin önemini vurguladı ve zirvenin sadece mümkün olanı konuşmakla kalmayıp yeni ortaklıkların başladığı, projelerin önündeki engellerin belirlendiği bir platform olmasını diledi. White, finansmanın vaat edilen dönüşüm ile halkın sahada göreceği dönüşüm arasındaki köprü olduğunu belirterek, bu köprüyü daha hızlı inşa etme çağrısında bulundu.

Zirve, hem politika yapıcılar hem finans kuruluşları hem de özel sektör için ortak risk paylaşımı, uygulamaya dönük proje geliştirme ve finansman normlarının standardize edilmesi gerekliliğini ön plana çıkardı. Katılımcıların ortak mesajı; yeşil dönüşümün başarısının, somut projeler, ortak finansman mekanizmaları ve erken başlatılmış iş birlikleriyle sağlanacağı yönünde birleşti.

ZİRVENİN AÇILIŞ KONUŞMALARINI HAZİNE VE MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK İLE BİRLEŞİK KRALLIK İKLİM GEÇİŞİNDEN SORUMLU BAKANI KATİE WHİTE YAPTI.