Zagreb'de öfke sokakta: Lika'ya bırakılan 37 bin ton atık için hesap istendi
Başkentte büyük katılımlı protesto:
Hırvatistan'ın başkenti Zagreb'de binlerce kişi, ülkenin orta-güneyindeki dağlık Lika bölgesinde Gospic çevresine yasa dışı bırakıldığı belirlenen atıklar nedeniyle sokağa çıktı. Şehir merkezinde düzenlenen eylem 'Lika için yürü, Hırvatistan için yürü' sloganıyla gerçekleşti ve aralarında Hırvat sanat ve sinema dünyasından tanınmış isimlerin de bulunduğu kalabalık, alanın temizlenmesi ve sorumluların hesap vermesi talebini yineledi.
Gösterinin talepleri ve çevresel endişeler:
Protestocular, doğrudan sağlık ve çevreye yönelik risklere dikkat çekerek bölgeye bırakılan 37 bin ton civarındaki atığın derhal temizlenmesini istedi. Eylemde taşınan pankartlarda 'Hırvatistan'ın ciğerleri artık soluk almıyor', 'Doğa affetmez' ve 'Su unutmaz' gibi mesajlar yer aldı. Çevreciler, atıkların toprak, hava ve yeraltı sularını kirlettiğini; bunların arasında tıbbi ve endüstriyel atıkların da bulunduğunu savunuyor.
Skandalın ortaya çıkışı ve soruşturma:
Soruşturma, 2022'de yöre halkının gece gelen kamyonları fark edip şikayette bulunmasıyla başladı. Çevre müfettişlerinin yaptığı incelemeler sonucu 2024'te alınan 20 numunenin 12'si tehlikeli atık olarak sınıflandırıldı. Olayın ardından 2025 yılı şubat ayında Hırvatistan polisi, Europol desteğiyle bir operasyon düzenledi ve 13 şüpheli gözaltına alındı.
Soruşturmada şüphelilerin, İtalya, Almanya ve Slovenya'dan getirilen atıkları uygun geri dönüşüm yerine Hırvatistan'da üç farklı noktada istifleyerek 4 milyon euro civarında haksız kazanç sağladıkları iddia edildi. Bu iddialar, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde tepkilere yol açtı.
Siyasi tepki ve vaatler:
Konu siyasi gündemin üst sıralarına taşındı; Başbakan Andrej Plenkovic 2 Eylül'de Gospic'i ziyaret ederek bölgedeki atıkların temizlenmesi konusunu görüştü ve temizleme sözü verdi. Ancak açıklamalara rağmen göstericiler eylemlerini sonlandırmayarak somut adımlar atılmasını talep etmeye devam etti.
Yerel halkın iddiaları, çevrecilerin uyarıları ve sürdürülen soruşturma, Hırvatistan'da çevre politikaları, atık ithalatı denetimleri ve uluslararası işleyen atık ticaretine ilişkin yeni tartışmaları da beraberinde getirdi.
Hırvatistan’ın başkenti Zagreb’de binlerce gösterici, çeşitli Avrupa ülkelerinden ithal edilen tehlikeli atıkların yasa dışı bir şekilde Hırvatistan'daki atık sahalarına bırakılması nedeniyle sokağa döküldü.