Adaletin ölçüsü vicdan ve zaman: Yargıtay Başkanı'ndan yeni adli yıla mesaj
yeni adli yıl töreninde kapsamlı değerlendirme
Yargıtay Başkanı Ömer Kerkez 2026-2027 Adli Yıl Açılış Töreni'nde yaptığı konuşmada adaletin temel kıstaslarını, yargı sürecinin hız ve niteliğini ile teknolojinin yargıdaki rolünü ele aldı. Törene Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Adalet Bakanı Akın Gürlek, Türkiye Barolar Birliği Başkanı Erinç Sağkan, yüksek mahkemelerin başkan ve üyeleri ile Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay mensupları ve çok sayıda davetli katıldı.
törenin açılışı ve anma:
Kerkez yeni adli yılın hayırlı olmasını dileyerek görev başında hayatını kaybeden yargı mensupları ve adalet çalışanlarını minnetle andı. Konuşmasında 30 Ağustos Zafer Bayramı’nın 104’üncü yıl dönümünü kutladı ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk ile Milli Mücadele kahramanlarını şükranla yad etti.
adalet, haklılık ve tarafsızlık:
Konuşmasının merkezinde yer alan cümleyle Kerkez, adaletin ölçüsünü netleştirdi: "Adalet güçlü olanın değil, haklı olanın yanında olur." Kerkez, adaletin haklı ile güçlü arasındaki tercihini yaparken yalnızca hakkı esas aldığını, tarafların güçlü ya da güçsüz olmalarının karar verilirken belirleyici olmaması gerektiğini vurguladı. Hakimin karar verirken "hiçbir korku veya beklenti içinde olmadan kararını verir" yaklaşımının önemine dikkat çekti.
Hakimlik mesleğinin özünde bir yalnızlık bulunduğunu belirten Kerkez, bağımsızlık ve tarafsızlığın korunmasının toplumun adalete olan güveni için hayati olduğunu, kararların gerekçeli, anlaşılır ve ikna edici olması gerektiğini söyledi. "Her dosyanın arkasında gerçek bir hayat vardır" diyerek adaletin odak noktasının insan olması gerektiğini ifade etti.
makul süre ve uyuşmazlıkların çözümü:
Kerkez, yargılamaların makul sürede sonuçlanmasının önemine vurgu yaparak "Geciken adalet, adalet değildir" ilkesini hatırlattı. Hızlı karar vermek ile zamanında karar vermek arasındaki farkı ve hakimlerin doğru, gerekçeli ve makul sürede karar verme sorumluluğunu öne çıkardı. Ayrıca uyuşmazlıkların dava açılmasına gerek kalmadan çözülmesinin önemine değinerek arabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarının geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
teknoloji kullanımında ölçü ve denetim:
Kerkez, UYAP, elektronik dosya, dijital mevzuat, içtihat veri tabanları, elektronik tebligat, e-Duruşma ve SEGBİS gibi uygulamaların yargının çalışma biçimini değiştirdiğini belirtti. Yapay zekânın milyonlarca kararın kısa sürede incelenmesi, benzer içtihatların tespiti ve dosyaların tasnifi gibi alanlarda kolaylık sağlayabileceğini söyledi, ancak teknoloji kullanımında hukukî güvencelerin ve kontrol mekanizmalarının korunması gerektiğini vurguladı: "Teknoloji insanın yerinde değil, insanın yanında olmalıdır. Çünkü teknoloji hızlı olabilir ama sağduyu gösteremez."
Kerkez, hukuki güvenlik ve belirliliğin yalnızca kanunların açık olmasıyla değil, aynı hukuk kurallarının benzer olaylarda istikrarlı ve öngörülebilir şekilde uygulanmasıyla sağlanacağını ifade etti. Bu bağlamda Yargıtay'ın ilk derece ve bölge adliye mahkemeleriyle içtihat birliğini güçlendirmeye yönelik çalışmaları sürdürdüğünü belirtti.
deprem dosyalarına yönelik adımlar:
6 Şubat depremlerinin ardından İzmir'de deprem bölgesindeki bölge adliye mahkemeleri, ilk derece mahkemeleri ile Yargıtay'ın hukuk ve ceza dairelerinin katılımıyla geniş kapsamlı bir toplantı yapıldığını söyleyen Kerkez, toplantının amacının deprem dosyalarının tüm yönleriyle ele alınarak yargılamaların hızla sonuçlandırılması ve içtihat uyumunun sağlanması olduğunu aktardı.
hakim, savcı, adliye personeli ve avukatlara mesaj:
Hakim ve savcılara yönelik mesajında Kerkez, "hukuka sadakat, kendi vicdanına karşı dürüstlük ve insan hayatına dokunan her kararda aynı özeni gösterebilmek" gerektiğini belirtti. Meslekte tecrübenin dikkat ve özenin yerini almaması gerektiğini vurguladı; liyakat, ahlak, cesaret, sabır, sağduyu ve tevazunun önemine değindi. Adliye personeline ve avukatlara teşekkür ederek avukatları "vatandaşımızın mahkemedeki sesi" diye nitelendirdi ve yeni adli yıl için başarı dileklerinde bulundu.
müze açılışı ve kapanış:
Konuşmasının sonunda Yargıtay binasının protokol giriş katında Yargıtay Hukuk Müzesi'nin ziyarete açıldığını duyuran Kerkez, projeye katkı sağlayan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ve emeği geçenlere teşekkür etti. Kerkez, yeni adli yılın ülkeye, millete ve yargı camiasına hayırlı olmasını dileyerek 2026-2027 Adli Yılı'nı açtı ve sözlerini Mustafa Kemal Atatürk'ün "Adalet gücü bağımsız olmayan bir milletin devlet halinde varlığı kabul olunamaz" sözüyle tamamladı.
Yargıtay Başkanı Kerkez: "Adalet güçlü olanın değil, haklı olanın yanında olur"