Ağasar'da kışa hazırlık: Sinlice'de elma ve armut pekmezi geleneği
Ağasar'da pekmez mevsimi:
Trabzon'un Şalpazarı ilçesine bağlı Sinlice Mahallesi'nde sonbahar, yalnızca yaprak dökümü değil aynı zamanda kışlık hazırlıkların da başladığı bir dönem. Bölgede yaşayanlar, Oğuz Çepni Türklerinin kuşaktan kuşağa aktardığı yöntemlerle elma ve armutları toplayıp geleneksel usulle pekmez haline getiriyor. Dalından seçilerek toplanan meyveler, ailelerin bahçelerinde kurulan büyük kazanlarda işleniyor; ortaya çıkan sonuç ise yörede 'armut balı' olarak anılan doğal bir ürün oluyor.
Hazırlık ve üretim süreci:
Toplanan armut ve elmalar önce ayıklanıp temizleniyor, ardından küçük parçalara ayrılarak büyük kazanlara konuyor. Meyveler iyice yumuşayıncaya kadar pişirildikten sonra ezilip süzülerek posasından ayrılıyor; elde edilen meyve suyu bakır veya metal kazanlara aktarılıyor. Üretimin en zahmetli aşaması, bu suyun odun ateşinde saatlerce kaynatılması. Kazanın dibinin tutmaması ve taşmaması için sürekli karıştırma gerektiren bu süreçte su buharlaştıkça sıvı koyulaşıyor ve pekmezin kendine özgü rengi, kokusu ve kıvamı oluşuyor. İstenilen yoğunluğa ulaştığında pekmez soğutularak temiz kaplara dolduruluyor ve kış boyunca tüketilmek üzere saklanıyor.
Doğallık ve kullanım şekli:
Sinlice'de hazırlanan elma ve armut pekmezi, üretim sırasında şeker veya katkı maddesi eklenmeden önce meyvelerin kendi doğal şekeriyle tatlanıyor. Bu yönüyle aile kahvaltılarının vazgeçilmezi haline gelen pekmez, soğuk günlerde enerji ve lezzet sağlıyor. Hazırlanan pekmezler çoğunlukla cam kavanozlarda muhafaza edilip kış boyunca tüketiliyor.
Kültürel boyut ve kuşaktan kuşağa aktarılan bilgi:
Pekmez yapımı Ağasar için sadece besin hazırlığı değil, aynı zamanda bir kültür aktarımı. Birçok ailede üretim bilgisi büyüklerden öğreniliyor; kazanların başında geçirilen saatler, birlik ve dayanışmanın simgesi olarak tanımlanıyor. Yerel halk, geçmişten gelen bu geleneği korumaya çalışıyor; her kazan kaynarken bir zamanların anıları, alın teri ve mahalle dayanışması da yeniden canlanıyor. Hazırlanan kavanozlar ise sadece tat değil, aynı zamanda ninelerden ve dedelerden gelen hatıraları da içine alıyor.
Sinlice'deki pekmez geleneği, Ağasar mutfağının özgün lezzetlerinden biri olarak yaşamaya devam ediyor; üretim sürecindeki emek ve doğallık, bu geleneksel ürünün değerini artırıyor.
TRABZON’UN ŞALPAZARI İLÇESİNDE OĞUZ ÇEPNİ TÜRKLERİNİN GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE YAŞATTIĞI GELENEKSEL ELMA VE ARMUT PEKMEZİ YAPIMI, SONBAHAR AYLARINDA KURULAN BÜYÜK KAZANLARDA SÜRDÜRÜLÜYOR. DALINDAN ÖZENLE TOPLANAN MEYVELER, ODUN ATEŞİNDE SAATLER SÜREN ZAHMETLİ BİR ÇALIŞMANIN ARDINDAN YÖREDE 'ARMUT BALI' OLARAK DA BİLİNEN DOĞAL PEKMEZE DÖNÜŞTÜRÜLEREK KIŞ AYLARINDA TÜKETİLMEK ÜZERE HAZIRLANIYOR.