Akciğerdeki küçük leke panik yaratmamalı

Uzman uyarısı: akciğer nodülü, tanımı ve sıklığı:

İSTANBUL (İHA) — Daviva Avcılar Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü'nden Prof. Dr. Gülfidan Çakmak, akciğerde saptanan nodüllerle ilgili kapsamlı bilgi verdi. Çakmak, akciğer nodülünü "tomografide 3 cm’den küçük tespit edilen leke" olarak tanımlıyor ve hastaların sıklıkla "kanser mi?" endişesiyle başvurduğunu belirtiyor. Özellikle tomografi çekilen hasta gruplarında yüzde 50'ye kadar nodül görülmesinin mümkün olduğunu vurguladı.

Nedenleri ve ayırıcı tanı:

Akciğer nodüllerinin birden çok nedeni bulunuyor. Bunlar arasında geçirilmiş enfeksiyon izleri, özellikle ülkemizde sık görülen tüberküloz kalıntıları, mantar enfeksiyonları ve bazı romatizmal/otoimmün hastalıkların akciğer tutulumları sayılabiliyor. Ne yazık ki bazı nodüller malign tümör şeklinde de ortaya çıkabiliyor; bu nedenle ayırıcı tanı önem taşıyor.

Takip ve ileri tetkikler:

Çakmak, nodülün nedenine göre tedavi planının çizildiğini; enfeksiyon gibi iyi huylu bir sebep varsayıldığında önce uygun tedavinin uygulandığını söyledi. Birçok nodül hastasında takip ile yetinildiğini; ancak eski ve yeni tomografilerin karşılaştırılmasıyla nodülün büyüme hızı ve özelliklerine bakılarak bilimsel bir risk skalası oluşturulduğunu anlattı. Bu skalaya göre hastaya özgü takip protokolleri belirlendiği, sigara öyküsü veya mesleki maruziyeti bulunan kişilerde ise daha erken ve ileri tetkiklere geçildiği ifade edildi. Nodülde büyüme saptanırsa ileri işlemler başlatılıyor.

Belirti ve tarama önerileri:

Prof. Dr. Çakmak, akciğer nodüllerinin çoğunlukla belirtisiz olduğunu; bazen tesadüfen çekilen grafi veya tomografi sırasında tespit edilebildiğini aktardı. Nadiren erken dönemde öksürük görülebilir; KOAH'lı hastalarda öksürük niteliğinin değişmesi uyarıcı olabilir. Koruyucu yaklaşım olarak, sigara içenler, mesleki risk altında olanlar, kirli hava veya ev içi kirliliğe maruz kalanlar ile ailesinde malignite öyküsü bulunanlara en az 6 ayda bir görüntüleme öneriliyor. İlk adım olarak akciğer grafisi tavsiye edilirken, risk yüksekse grafi normal çıksa bile tomografi istenebiliyor.

Çakmak ayrıca, yaşam tarzı faktörleri —beslenme, uyku, stres— ve genel klinik durumun birlikte değerlendirilmesinin önemine değindi. Nodüller her iki cinsiyette de görülebiliyor; ileri yaş ve sigara kullanımı olanlarda daha sık rastlanıyor.

PROF. DR. GÜLFİDAN ÇAKMAK