Ateşin içinde geçim: Demircialan'da meşe kömürü mesaisi
Ateş, duman ve gündelik yaşam
Yozgat’ın Çekerek ilçesine bağlı Demircialan köyü, her yaz Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nden gelen mevsimlik işçilere ev sahipliği yapıyor. Uzun yol kat ederek bölgeye ulaşan aileler, yazın en kavurucu günlerinde meşe kömürü üretimi için çadırlarda konaklıyor ve günün her anını çalışarak geçiriyor.
ocaklar ve üretim süreci:
İşin en zahmetli bölümü dağlık araziden toplanan meşe odunlarının hazırlanması ve torluk adı verilen piramit şeklindeki ocaklara dizilmesi. İşçiler, günün ilk ışıklarıyla birlikte odunları kesiyor, taşınılacak hale getiriyor ve dikkatle torluk ocaklarına yerleştiriyor. Ocakların üzeri çalı, çırpı ve toprak ile kapatıldıktan sonra yakma işlemi başlıyor; bu süreç günlerce sürebiliyor. Kapanmış ocaklardan gelen yoğun duman ve kömür isi, üretim sahasını sürekli kaplıyor ve hem işin zorluğunu hem de sağlık açısından riskleri artırıyor.
günlük yaşam ve gelir belirsizliği:
Üretim alanının kenarında kurulan çadırlarda yaşayan ailelerin günlük düzeni net bir görev paylaşımına dayanıyor. Erkekler ormandan odun kesimi, taşınması ve ocakların 24 saat süren duman nöbetiyle ilgilenirken, kadınlar tandır başında pişen ekmekten hanenin mutfak işlerine kadar tüm yükü üstleniyor. Meşe odununun dumanına karışan tandır ekmeğinin kokusu, ağır çalışma koşulları arasında kurulan mütevazı yaşamın en belirgin simgesi haline geliyor.
Bu koşulları, işi uzun yıllardır yapanlar özetliyor. İşçilerden Hüseyin Vuran konuyu şöyle anlattı: "Kesim yapıyoruz, kömür yapıyoruz. Sahadan kesiyoruz, ocağa çekiyoruz, topraklıyoruz. Sönünce çıkartıyoruz. Zorluğu çoktur. 15-16 senedir bu işi yapıyoruz. Meslek olmayınca mecburen bu işi yapıyoruz. Bazen kar bazen zarar oluyor. Kazancı belli olmuyor. Herkes ailesi çocuğuyla geliyor. Burada 8 aileyiz, hepimiz akrabayız. Tandırda da ekmeğimizi yapıyoruz".
Mevsimlik ve emek yoğun bu üretim biçimi, hem ailelerin geçim kaynağı hem de bölge ekonomisinin küçük bir parçası olmayı sürdürüyor. Ancak belirsiz kazanç, sağlık riskleri ve ağır koşullar, işin sürdürülebilirliğine dair soru işaretleri bırakıyor; aileler içinse her yaz yeniden başlayan bir hayat mücadelesi devam ediyor.
YOZGAT’IN ÇEKEREK İLÇESİNE BAĞLI DEMİRCİALAN KÖYÜ, GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ’NDEN GELEN MEVSİMLİK İŞÇİLERİN ZORLU EKMEK MÜCADELESİNE EV SAHİPLİĞİ YAPIYOR.