Emine Erdoğan: çocukların güvenliği dijital tasarımın başlangıcında olmalı
Emine Erdoğan'ın BM programındaki vurgusu:
Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu marjında düzenlenen "Görünmeyen Mimari: Çocuklar için Güvenli Dijital Sistemler İnşa Etmek - Uluslararası Standartların ve Ortak Sorumluluğun Geliştirilmesi" başlıklı etkinlikte konuşan Emine Erdoğan, çocukların dijital ortamlarda korunmasının artık ailelerin tek başına omuzlayabileceği bir yük olmadığını belirtti. BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı olan Erdoğan, programın kendi himayesinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, UNICEF ve BM Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Ofisi işbirliğiyle gerçekleştirildiğini hatırlattı.
Etkinliğe Türkevi'nden yürüyerek gelen Emine Erdoğan, salona girişte davete icabet eden lider eşlerini kapıda karşılayıp sohbet etti. Konuşmasında Birleşmiş Milletler'in kuruluşundan bu yana ülkeler arası iyi niyetli işbirliğinin önemine işaret eden Erdoğan, bu toplantının çocukların esenliği için atılacak uluslararası adımların başlangıcı olduğuna dair memnuniyetini ifade etti ve işbirliği yapan kurumlara teşekkürlerini sundu.
çocukların maruziyeti ve biyolojik etkileri:
Erdoğan, çocukların giderek "kullanıcı profiline indirgenmiş hedef kitle" haline getirildiğini, ekran başında tutmayı amaçlayan tasarımların çocukların dikkat ve zihinlerini hedef aldığını söyledi. Konuşmasında araştırmalara atıfta bulunarak, çocuklarda psikiyatrik ilaç kullanımının 5 yaşa kadar düşmesi, bağımlılık eğilimleri ve ekran kullanımının çocuk beyninde yol açtığı biyolojik tahribat gibi bulguların alarm verici olduğunu vurguladı.
Emine Erdoğan, teknolojinin tümüyle reddedilmesinin amaçlanmadığını ancak teknolojinin "bıçak sırtı" bir mesele olduğunu kabul etmek gerektiğini belirtti. Teknolojinin iletişimden öte toplumları ve yaşam pratiklerini yeniden şekillendiren güçlü sistemler haline geldiğini, bunun sonucunda çocukların iyiliğinin çoğu zaman kar odaklı hedeflerin gerisinde kaldığını ifade etti. Bu nedenle baskıcı algoritmik ve tasarım odaklı uygulamaların çocuklar üzerindeki tahakkümünün kaldırılması gerektiğini savundu.
tasarımda güvenlik ve küresel standart çağrısı:
Erdoğan, ekran süresini sınırlamayı yalnızca bireysel irade veya dijital okuryazarlık gibi tedbirlerle çözmenin yetersiz olduğunu söyledi. "Çocuğun güvenliğini sağlama sorumluluğu, yalnızca ebeveynlerin değil hepimizindir." diyerek, güvenliğin dijital sistemlere sonradan eklenen bir özellik değil, tasarımın çıkış noktası olması gerektiğini kaydetti.
Türkiye'nin çocukların sosyal medya kullanımına yönelik erken önlemler aldığını hatırlatan Erdoğan, ancak tek tek ülkelerin getirdiği düzenlemelerin küresel standartlaşmayı engellediğini vurguladı. Bu nedenle farklı ulusal uygulamalar yerine, Birleşmiş Milletler çatısı altında ortak küresel standartlar geliştirilmesi; düzenli izleme, raporlama mekanizmaları ile ülkeler arası ortak uygulama anlayışının sağlanması gerektiğini söyledi. Ayrıca teknoloji şirketlerinin hesap verebilirliğinin güçlendirilmesini ve dijital platformların çocuk korumasındaki eşit sorumluluğunun teminat altına alınmasını talep etti.
Erdoğan konuşmasında, teknolojinin insanlığın değerlerine yabancı, filtresiz ve görünmez tuzaklarla dolu bir alan haline getirilmemesi gerektiğini; aksine dijital dünyanın insanlığın büyük hikayesinde yeni ve temiz bir sayfa açması gerektiğini belirtti.
etkinlikten notlar ve katılımcılar:
Programın açılışında Belçika Kraliçesi Mathilde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ile UNICEF Türkiye Çocuk Hakları Koordinatörü Ahmet Yiğit Başoğlu de konuştu. Ardından lider eşleri oturumuna geçildi; oturumda Gambiya Cumhurbaşkanı’nın eşi Fatoumatta Bah-Barrow, Sırbistan Cumhurbaşkanı’nın eşi Tamara Vucic, Sierra Leone Cumhurbaşkanı’nın eşi Fatima Maada Bio, Litvanya Cumhurbaşkanı’nın eşi Diana Nausediene, Burundi Devlet Başkanı’nın eşi Angeline Ndayishimiye, Kenya Cumhurbaşkanı’nın eşi Rachel Ruto, Guatemala Cumhurbaşkanı’nın eşi Lucrecia Eugenia Peinado Villanueva, Senegal Cumhurbaşkanı’nın eşi Marie Khone Faye, Romanya Cumhurbaşkanı’nın partneri Mirabela Gradinaru, Şili Cumhurbaşkanı’nın eşi Maria Pia Adriasola Barroilhet, Lübnan Başbakanı’nın eşi Sahar Salam ve Kanada Başbakanı’nın eşi Diana Fox Carney söz aldı.
Programın kapanış konuşmalarını UNICEF Çocuk Koruma Direktörü Sheema Sen Gupta ve BM Genel Sekreterinin Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Dr. Najat Maalla M’jid yaptı. Etkinlikte ayrıca çocukların dijital dünyadaki risklere karşı korunmasına dair ortak sorumluluğu vurgulayan bir video gösterimi yer aldı.
Etkinlik başlangıcında Emine Erdoğan, Belçika Kraliçesi Mathilde ve lider eşleriyle aile fotoğrafı çektirdi. Programa Kuzey Makedonya Başbakanı’nın eşi Rozi Mickoska, Kırgızistan Cumhurbaşkanı’nın eşi Aygül Caparova, Adalet Bakanı Akın Gürlek, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, medya kuruluşlarının genel yayın yönetmenleri ve çok sayıda davetli de katıldı.
Emine Erdoğan'ın konuşması, çocukların dijital ortamlarda korunmasına ilişkin ulusal ve uluslararası adımların birlikte atılması çağrısını netleştirdi; konuşma, dijital sistemlerin tasarımından başlayarak çocuk odaklı güvenlik yaklaşımlarının gerekliliğini ortaya koydu.
CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYİP ERDOĞAN'IN EŞİ, BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) SIFIR ATIK YÜKSEK DÜZEYLİ ŞAHSİYETLER DANIŞMA KURULU BAŞKANI EMİNE ERDOĞAN, KENDİSİNİN HİMAYESİNDE, AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI, UNICEF VE BM GENEL SEKRETERİ ÇOCUKLARA YÖNELİK ŞİDDET ÖZEL TEMSİLCİSİ OFİSİ İŞBİRLİĞİNDE, BM 81. GENEL KURULU MARJINDA DÜZENLENEN "GÖRÜNMEYEN MİMARİ: ÇOCUKLAR İÇİN GÜVENLİ DİJİTAL SİSTEMLER İNŞA ETMEK-ULUSLARARASI STANDARTLARIN VE ORTAK SORUMLULUĞUN GELİŞTİRİLMESİ" BAŞLIKLI ETKİNLİĞE KATILDI.