Rubio'dan diplomasi sinyali: başkan herkesle temas kurmaya açık
görüşme açıklığı ve iran:
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları çerçevesinde NBC News’in Today programına bağlanarak İran ile olası temaslara ilişkin değerlendirme yaptı. Rubio, başkanın 'herkesle görüşmeye açık' olduğunu kaydetti ve sorunların çözümünde iletişimin önemine vurgu yaptı. Bunun, tarafların sonunda aynı fikirde olacağı anlamına gelmediğini ancak diyalog kurmanın stratejik olarak değerli olduğunu belirtti.
Rubio, görüşme planlandığına dair net bir bilginin olmadığını ancak açığın sürdüğünü ifade etti. Konuşmasında ayrıca İran rejiminin bölgedeki vekilleri ve halkına yönelik uygulamaları üzerinden nükleer silah sahibi olmasının kabul edilemeyeceğini vurguladı ve 'böyle bir grup asla nükleer silaha sahip olamaz' ifadesiyle bu yaklaşımı pekiştirdi.
nükleer yetenek ve bölgesel saldırganlık:
Rubio, İran politikasını değerlendirirken rejimin bölgedeki eylemlerine dikkat çekti ve vekilleri aracılığıyla gerçekleştirilen zarar ve katliamların altını çizdi. Bu bağlamda, İran'ın nükleer silaha ulaşmasının bölgesel güvenlik ve küresel enerji arzı üzerinde kabul edilemez sonuçlar doğuracağını söyledi. Rubio, eğer bu konuda olumlu bir sonuca varılabilirse bunun memnuniyetle karşılanacağını ekledi.
hürmüz boğazı ve petrol akışı:
Petrol piyasalarındaki dalgalanmaya ilişkin soruları yanıtlayan Rubio, fiyatların şu an için yüksek olduğunu ve İran'ın nükleer silaha sahip olması durumunda fiyatların çok daha yükseleceğini belirtti. Hürmüz Boğazı'nda ordunun mayın temizleme çalışmaları yaptığını, hattın temizlendiğini ve her gün daha fazla geminin güvenli güney geçiş yolunu kullandığını söyledi.
Rubio, gemilere yönelik saldırıların sürdüğünü ancak büyük kısmın saldırıya uğramadan seferlerini tamamladığını aktararak, 'şu anda güneydeki boğazlardan akan petrol miktarı artıyor' değerlendirmesinde bulundu ve piyasaların bu durumu yansıtmasının zaman alacağını ekledi.
husiler ve suudi boru hattı etkisi:
Bakan, boğazlardan geçen petrol akışının yaklaşık yüzde 60 ila 70 seviyesinde devam ettiğini ve bu oranın yükselme eğiliminde olduğunu söyledi. Rubio, son dönem fiyat artışlarının ezici çoğunluğunun doğrudan İran'dan ziyade, İran bağlantılı olarak değerlendirilen Husiler'in bir Suudi petrol boru hattına saldırması ve Suudilerin boru hattını kapatmak zorunda kalmasının sonucu olduğunu belirtti.
Bu çerçevede Rubio, sistemde hâlâ petrol bulunduğunu ancak piyasanın gelecekteki Suudi arzı beklentisine göre tepki verdiğini vurguladı ve bunun da mevcut risklerden biri olduğunu ifade etti.
yapay zeka ve medya erişimi:
Rubio, yapay zeka konusuna da değinerek teknolojinin durdurulamaz olduğunu ve insanlığın bu tür ilerlemelerle karşılaştığını söyledi. Yapay zekanın faydalarından yararlanırken riskleri azaltacak koruyucu çerçeveler oluşturulması gerektiğini belirtti. Nükleer enerjiden örnek vererek, benzer şekilde güvenlik önlemleriyle dengelenmiş bir yaklaşımın zorunlu olduğunu ve bu konuşmaların daha erken başlaması gerektiğini ifade etti. Ayrıca Çin'in de yapay zekanın riskleri konusunda endişeleri olduğunu kabul etti ve ABD'nin bu alanda liderliği sorumlu şekilde sürdürmesi gerektiğini vurguladı.
Trump yönetiminin bazı medya kuruluşlarına Beyaz Saray çalışma alanı erişimini sınırlamasıyla ilgili soruya yanıtında Rubio, haber kanallarının kapatılmadığını savunarak söz konusu sınırlamanın Beyaz Saray içindeki çalışma alanına erişimla ilgili olduğunu belirtti. Rubio, belirli kuruluşların yönetim hakkında dürüst davranmadıklarına inandığında neden ofislerde çalışmalarına izin verileceğini sorguladığını söyledi.
Genel olarak Rubio'nun açıklamaları, diplomasiye açık olunabileceği, ancak İran'ın nükleer kapasite kazanmasının önüne geçilmesi gerektiği, bölgesel güvenliğin enerji piyasalarıyla doğrudan ilişkili olduğu ve yapay zeka ile medya ilişkisinde hem güvenlik hem de şeffaflık dengelerinin gözetilmesi gerektiği çizgisini ortaya koydu.
ABD DIŞİŞLERİ BAKANI MARCO RUBİO