Erken uyanan adam: Muhammed Salih'in hayatı, edebiyatı ve siyasete bakışı
Kerimverdi Töremurad'ın biyografisi İstanbul'da okurlarla buluştu
Özbek yazar Kerimverdi Töremurad tarafından kaleme alınan Erken Uyanan Adam adlı biyografik çalışma, Türkiye Yazarlar Birliği İstanbul Şubesi'nde düzenlenen tanıtım programında kamuoyuna sunuldu. Eserde Özbekistan Halk Hareketi lideri, şair ve yazar Muhammed Salih'in kişisel yaşamı, siyasi mücadelesi ve edebi geçmişi bir arada ele alınıyor.
kitabın yazım süreci ve Semerkand sunumu:
Töremurad, Muhammed Salih ile yaklaşık dört yıl önce tanıştığını ve o günden bu yana kitap üzerinde yoğun bir çalışma yürüttüğünü aktardı. Salih'in paylaştığı fotoğraf ve belgelerin yazım sürecine kaynaklık ettiğini belirten yazar, yayınevinin de desteğiyle eserin ortaya çıktığını söyledi. Kitabın Özbekçe versiyonunun Semerkand'da 10 gün önce tanıtımının yapıldığını ifade eden Salih, sunumun yerel ölçekte olumlu karşılandığını anlattı.
affetme sözü, edebiyat ve siyasetin kesişimi:
Programda konuşan Muhammed Salih, Töremurad'ı etkileyen ifadesini yineleyerek şu sözleri kaydetti: Beni düşman sayanlardan çoğunu ve benim de düşman saydığım insanların çoğunu affettim. Bu yaklaşımı manevi bir kazanç olarak değerlendiren Salih, affetmenin kişisel bir erdem olduğu kadar hayatını etkileyen bir tercih olduğunu vurguladı.
Eserde Salih'in 40 yaşına kadar öncelikli olarak edebiyatla içli dışlı olduğu, şiir ve kitap yazdığı, daha sonra ortaya çıkan siyasi meselelerin kendisini siyasete sürüklediği anlatılıyor. Salih, milleti için özgürlük arayışının Gorbaçov döneminden önce, 1983-84 yıllarında başladığını, daha sonra parti kurma çabalarıyla devam ettiğini belirtti. Başkanlığını yaptığı Erk Partisi'nin, Komünist Parti'ye alternatif olarak kurulan ilk milli parti olduğu ve 1991 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde partinin adayı olduğu kaydedildi.
1991 seçimine ilişkin iddiasını yineleyen Salih, o seçimi kazandıklarını ancak dönemin lideri Kerimov'un hileyle sonucu kendine yazdığını söyledi. Bu iddianın, Kerimov'un eski basın danışmanının iki sene önce yaptığı itirafa atıfla desteklendiğini belirtti. Salih, yaşananlara rağmen pişmanlık duymadığını ve Doğru yaşadım, doğru söyledim ve inşallah doğru da öleceğim sözleriyle hayatının çizgisini özetledi.
Toplantıya yazarlar dünyasından çok sayıda isim ve Salih'in sevenleri katıldı. Eserin hem hareketin kroniğini hem de bireysel bir portresini sunduğu, aynı zamanda Özbekistan'ın yakın tarihine de ışık tuttuğu değerlendirildi. Salih, Özbekistan'ı son kez görme isteğine dair umudunu dile getirirken, gidememesi halinde de bunun hayırlı olacağını belirtti ve anılarına, aile mezarlarına dua etmek arzusunu paylaştı.
Tanıtım programı, biyografinin hem edebi hem siyasi boyutlarını tartışmaya açarak Salih'in hayatına dair yeni bir belge niteliği taşıdığını ortaya koydu. Katılımcılar, kitabın ilerleyen dönemlerde daha geniş kitlelere ulaşmasının Özbekistan'da fikir ve ifade özgürlüğü açısından önemli bir adım olabileceğini ifade ettiler.
ÖZBEK YAZAR KERİMVERDİ TÖREMURAD'IN KALEMİNDEN ÖZBEKİSTAN HALK HAREKETİ LİDERİ, ŞAİR VE YAZAR MUHAMMED SALİH'İN HAYATINI, SİYASİ VE EDEBİ YAŞAMINI ANLATAN BİYOGRAFİK ESER "ERKEN UYANAN ADAM" İÇİN TÜRKİYE YAZARLAR BİRLİĞİ İSTANBUL ŞUBESİNDE TANITIM PROGRAMI DÜZENLENDİ.