Ana Sayfa

Ihlamur kalıplarla üç kuşakta süren yazmacılık geleneği

Giriş: Okuma: ~2 dk Editör: Hazal Tunç
Paylaş
Tokat'ta yaklaşık 6 asırlık tahta baskı yazmacılık, ıhlamur kalıplarla işlenip dededen toruna aktarılıyor; ustalar mesleği yeni nesillere öğretiyor.

Tokat'ta yaşam bulan bir el sanatı

Tokat'ta yaklaşık 6 asırlık geçmişe sahip tahta baskı yazmacılık, kentteki atölyelerde geleneksel yöntemlerle yaşatılmaya devam ediyor. Anadolu kadınının duygularını, sevincini ve hüznünü motiflere dönüştüren yazmalar üç kuşaktır aynı yöntemlerle üretiliyor ve hem kullanım eşyası hem de hediyelik olarak kent yaşamına dahil oluyor.

Malzeme tercihi ve tekniğin önemi:

Ustalar baskı için özellikle ıhlamur ağacı tercih ediyor. Ihlamur ağacı, kolay oyulabilen yumuşak yapısı ve lifli dokusunun boyayı emme özelliği sayesinde desenlerin kumaşa net aktarılmasını sağlıyor. Bu özellik, el baskısının dayanıklılığını artırıyor; elde basılan ürünler kumaş yırtılana dek renk ve görünümünü koruyor.

Usta-çırak ilişkisi ve nesilden nesile aktarım:

Tokat'ta tahta baskı ustası 53 yaşındaki Ahmet Turan Yaşin, mesleği çıraklık, kalfalık ve ustalık aşamalarından geçirerek sürdürüyor. Yaşin, aile boyu sürdürdükleri zanaat hakkında, "Aile boyu mesleğimizi yapıyoruz... Yıllardır aynı meslekte çıraklık, kalfalık yaptım ve usta olarak halen devam etmekteyim" diyerek duygularını aktarıyor. Üstünlüğün sırrını hem malzeme hem de ustalıkta gördüğünü vurgulayan Yaşin, dört çocuğundan ikisini mesleğin incelikleriyle yetiştirdiğini belirtiyor.

Atölyelerde yetişen çıraklar zamanla kalfa oluyor; ustalar bu süreçte hem tekniği hem de motif dilini aktarıyor. Bu düzen, yazmacılık geleneğinin canlı tutulmasını ve yerel kimliğin korunmasını sağlıyor.

Müşteriler ve ziyaretçiler için ise Tokat yazmaları sadece geleneksel bir ürün değil, aynı zamanda günlük hayatta kullanılan aksesuar ve hediye seçeneği olarak değer kazanıyor. Bir kullanıcının ifadesiyle, üniversiteden gelen misafirlere bu yazmalar sıkça öneriliyor ve hediyelik olarak tercih ediliyor.

Sonuç olarak Tokat'taki tahta baskı yazmacılık, ıhlamur kalıplar ve kuşaktan kuşağa aktarılan ustalıkla varlığını sürdürüyor; zanaat hem kültürel bir miras hem de ekonomik ve estetik bir değer olarak kent hayatında yerini koruyor.

Ihlamur kalıplarla 6 asırlık gelenek yaşatılıyor

Hazal Tunç — Kültür Sanat Editörü
Editör: Hazal Tunç