Kayınpederin mirasını dağların kokusuyla yaşatıyorlar
Mirası yaşatmak için geleneksel yöntemlerle üretime devam
Muğla'nın Yatağan ilçesi kırsal Çamlıca Mahallesi'nde yaşayan 52 yaşındaki Arzu Tok ile 80 yaşındaki Durdane Tok, dağlardan topladıkları bitkilerle nesillerdir süregelen bir geleneği sürdürüyor. Aile, üretimi ticari amaçla yapmıyor; amaç, kayınpederin hatırasını korumak ve ihtiyacı olana yardımcı olmak.
Üretim yöntemi:
Üretim, bakır kazanla kurulan basit ama etkili bir damıtma sistemiyle gerçekleştiriliyor. Kazanın çevresi çamurla kapatılıyor ve içine kekik, elma, ardıç, defne gibi bitkiler konuyor. Yakılan ateşle bitkilerden çıkan buhar, damlama yoluyla toplanıyor; böylece hem bitkisel yağ hem de su elde ediliyor. Kazan ile damlama arasına hortumla bağlanan küçük havuza akan su kanalı soğutma işlevi görüyor.
Ürünler, kullanım biçimleri ve amaç:
Tok ailesinin ürettiği ürünler arasında kekik, defne, mersin, ardıç, elma ve kargan gibi bitkilerden elde edilen yağlar bulunuyor. Arzu Tok, üretimi babasından devraldığını ve ondan kalan sistemi yaşatmak için sürdürdüğünü belirtiyor. Arzu, tek başına yaklaşık 10 senedir bu işi yaptığını, oğlunun pişme aşamasında yardım ettiğini söylüyor.
Yerel halk, elde edilen yağları çeşitli rahatsızlıklarda kullanıyor. Aile örnek uygulamalar olarak karın sancısı, kabızlık, bıçak yaraları ve grip benzeri şikayetlerde yağın kullanımını anlatıyor. Gripte akşam yatmadan önce vücuda sürmenin rahatlama sağladığı, küçük yaralarda pamukla uygulanınca şikayetlerin hafiflediği belirtiliyor. Arzu Tok, eskiden kayınpederlerinin bir pişirmede 5 kilo kadar yağ çıkarabildiğini, kendilerinin ise artık bir kilo bile zor elde ettiğini aktarıyor.
Tok ailesi, üretimi bir ticaret faaliyeti olarak görmüyor; ihtiyacı olana vermek ve aile mirasını korumak için devam ettiriyor. Arzu, bu geleneğin kaybolmaması için ellerinden geleni yaptıklarını ve sonrasında bu işi sürdürecek kimsenin olmayabileceğini ifade ediyor.
ARZU TOK (SOLDA) KAYINPEDERİNİN HATIRASINI VE MİRASINI YAŞATMAK İÇİN GELENEKSEL BİTKİSEL YAĞ ÜRETİYOR