ODTÜ ile Axiom Space'ten alçak yörünge ve mikro yer çekimi ortaklığı

IAC 2026'de iş birliği ve hedefler:

Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) kapsamında Axiom Space ile ODTÜ arasında alçak Dünya yörüngesi ve mikro yer çekimi ortamına odaklanan yeni bir iş birliği anlaşması imzalandı. Anlaşmanın amacı, ODTÜ'lü öğrenci ve akademisyenlerin uluslararası platformlarda yürütülen uzay araştırmalarına doğrudan katılımını sağlamak ve mikro yer çekimi deneylerinin hem temel bilim hem de uygulamalı teknoloji geliştirme alanlarına katkısını artırmaktır.

IAC çerçevesinde düzenlenen Axiom Space bilim odaklı medya yuvarlak masa toplantısında, mikro yer çekimi araştırmalarının geleceği, üniversite-sanayi iş birlikleri ve uzaydaki çalışmaların Dünya'daki teknolojik ve ekonomik uygulamalara aktarılması masaya yatırıldı.

rektörün değerlendirmesi:

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil, toplantı sonrası İhlas Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada Türkiye'nin insanlı uzay misyonunu gerçekleştiren Axiom Space ile yeni bir iş birliğine gidildiğini vurguladı. Yozgatlıgil, 'Bugün aslında bir anlaşma imzaladık' diyerek ortaklığın alçak yörünge araştırmalarına odaklanacağını belirtti.

Yozgatlıgil, ODTÜ'nün daha önce de Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı'nın Uluslararası Uzay İstasyonu'nda gerçekleştirilen 13 deneyden birinin hazırlanmasında rol oynadığını hatırlatarak, bu tecrübenin yeni iş birliklerinde önemli bir zemin oluşturduğunu söyledi. Ayrıca öğrenciler ve akademisyenlerin özellikle malzeme, enerji ve biyoteknoloji alanlarındaki projelerde uluslararası ortaklarla birlikte çalışabileceklerini ifade etti.

üniversite-sanayi ittifakı ve ticari erişim modeli:

Axiom Space Bilim Direktörü Dr. Lucie Low toplantıda mikro yer çekiminin tıp, sağlık, teknoloji, tarım ve ileri malzemeler gibi alanlarda sunduğu fırsatlara dikkat çekti. Low, uzay araştırmalarına erişimde kamu destekli modellerden ticari erişim modellerine doğru bir dönüşüm yaşandığını; bilim dünyasının bu yeni modele uyum sağlamasına yardımcı olmaları gerektiğini belirtti.

Low, Axiom Space University Alliance'ın uluslararası araştırma topluluğunu bir araya getirmek için kurulduğunu ve ittifakın bugün 4 kıtada, 16 ülkeden 36 kurumu kapsadığını, 100'ün üzerinde araştırma kuruluşu ile görüşmeler yaptıklarını söyledi. Ayrıca ODTÜ'nün de bu ağın bir parçası olduğunu ve 'ODTÜ ile iş birliği fırsatlarına girmiş olmaktan memnuniyet duyuyoruz' şeklinde konuştu.

Axiom kanadından gelen değerlendirme, ticari uzay istasyonları sayısının artmasıyla alçak yörüngede daha fazla bilimsel deney ve üretim faaliyeti yapılabileceği; bu çalışmaların Dünya'daki endüstrilere, özellikle ileri malzemeler ve yarı iletken üretimine doğrudan aktarılabileceği yönünde oldu.

ilaç keşfi ve biyomedikal iş birlikleri:

Toplantıda ayrıca Axiom Space ile uzay biyoteknolojisi şirketi ExoBiosphere arasında bir mutabakat zaptı imzalandığı açıklandı. Bu iş birliği, alçak Dünya yörüngesinde ilaç keşfi çalışmalarını hızlandırmayı amaçlıyor ve ortak araştırmaların ilaç geliştirme, hastalık modelleme ve hastalık yönetiminde daha derin biyolojik içgörüler sağlayabileceği vurgulandı.

Dr. Low, uzayda üretilen verilerin ve deneylerin, Dünya'daki uygulamalara dönüştürülmesine odaklandıklarını belirterek, 'Bilimi uzayda yapıyoruz ama Dünya'yı asla gözden kaçırmıyoruz' sözleriyle ortak araştırmaların sonuç odaklı ve uygulamaya dönük olacağı mesajını yineledi.

Yozgatlıgil ise Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'na katılımı ve son yıllarda ivme kazanan uzay çalışmalarının, imalat, biyoteknoloji, enerji ve malzeme teknolojileri alanlarında ülkenin rolünü güçlendireceğini; ODTÜ'nün bu süreçte önemli bir ortak olacağını öngördüklerini ifade etti.

Sonuç olarak ODTÜ ile Axiom Space arasındaki anlaşma, alçak yörünge ve mikro yer çekimi araştırmalarına daha fazla Türk akademisyen ve öğrencinin dahil olmasının yolunu açıyor. İttifak, hem temel bilimsel bilgi üretimini hem de bu bilginin teknoloji ve endüstriye aktarılmasını hedefliyor.

ODTÜ REKTÖRÜ PROF. DR. AHMET YOZGATLIGİL,