Osmancık karasının gen haritası çıkarıldı, pekmez için tescil çalışması sürüyor

Osmancık karasının gen haritası çıkarıldı

Çorum’un Osmancık ilçesinde yüzyıllardır yetiştirilen Osmancık Karası üzümünün genetik özellikleri, Osmancık Kaymakamlığı, Ankara Üniversitesi ve Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü ortaklığıyla yapılan çalışmalarla belirlendi. Yapılan analizler, bu üzümlerin Türkiye’de kayıtlı diğer çeşitlerden genetik olarak farklı olduğunu gösterdi ve yeni bir çeşit olarak Millî Gen Havuzu’na kaydı gerçekleştirildi.

Çalışmaların bir bölümü Hitit Üniversitesi ile yürütülen analizleri de içeriyor. Bu analizlerde üzümün yüzde 77,5 civarında şıra oranına sahip olduğu tespit edildi; bu oran, Osmancık Karası’nı özellikle pekmez üretimi için uygun ve verimli bir çeşit haline getiriyor. Ayrıca Kaymakamlık, üzümün coğrafi işaretle tescillenmesi amacıyla Türk Patent ve Marka Kurumuna başvuru yaptı ve tescil süreci devam ediyor.

bilimsel süreç ve tescil adımları:

Projenin yürütücülerinden alınan bilgiye göre, laboratuvar analizleri kapsamında üzümün fenotipik ve genetik özellikleri detaylandırıldı. Elde edilen bulgular, Osmancık Karası’nın Türkiye’deki binlerce üzüm çeşidinin hiçbirine uymadığı sonucunu verdi. Bu sonuca dayanılarak üzümün Millî Gen Havuzu’na kaydı sağlandı ve coğrafi işaret başvurusu aşamasına geçildi. Kaymakam Furkan Duman, bölgenin tarımsal değerinin korunmasının amaçlandığını belirterek tescil sonrası pekmez için de coğrafi işaret başvurusu yapılacağını ifade etti.

geleneksel üretim ve aile bağcılığı kültürü:

Osmancık Karası yetiştiriciliği, Osmancık ilçesine bağlı Kargı köyünde geleneksel yöntemlerle sürdürülüyor. Bölgedeki üreticilerden Cengiz Kargı, ailelerinin yaklaşık 150 yıllık bağ geleneğini yaşattığını, eskiden bölgede binlerce dönüm bağ bulunduğunu ancak günümüzde bu alanların azaldığını anlattı. Cengiz Kargı, geçmişte bir tevekten 50 kilo üzüm elde edildiğine dair anekdotu aktardı.

93 yaşındaki Safiye Kargı ise gençlik yıllarında bağlarda uzun süre pekmez kaynattıklarını, o dönemde pekmezin hem tüketim hem de aile içi değer taşıdığını anlattı. Safiye Kargı, geçmişte pekmez kaynatma işleminin yerinde ve uzun sürdüğünü, kendilerinin bazen 30 gün boyunca üzüm kaynattıklarını belirtti. Günümüzde üretim ve pazarlama biçimlerinin değiştiğine, pekmezin artık daha çok satılmaya başlandığına dikkat çekti.

Osmancık Karası’nın konik ve sık salkımlı yapısı, ince kabuğu, bol suyu ve geç olgunlaşma özelliği, yörede geleneksel olarak kullanılan "şınavat" adı verilen düzeneklerde ezilerek şıra elde edilmesine uygun bulunuyor. Elde edilen şıra, pekmez toprağıyla durultulup kazanlarda kaynatılarak geleneksel yöntemlerle pekmeze dönüştürülüyor. Coğrafi işaret tescili tamamlandığında hem üzümün hem de bu pekmez geleneğinin korunması ve ekonomik değere dönüşmesi hedefleniyor.

OSMANCIK KARASI ÜZÜMÜNÜN HASAT SÜRECİ